De school als gemeenschap van de gemeenschap

Gisteren vroeg de MBO-raad bij de vaste kamercommissie voor onderwijs om aandacht voor zorgleerlingen in het MBO. Aanleiding daarvoor was een onderzoek waaruit bleek dat, zoals volgens mij iedereen allang wist, voor eenzelfde leerling de bekostiging in het MBO dramatisch lager is dan in het VMBO.

Een terechte noodkreet. Het gaat in sommige gevallen om een verlaging van de bekostiging met zo’n 30% per jaar. Je vraagt je af wat er met zo’n kind gebeurt tijdens de zomervakantie, waardoor goed onderwijs plotseling voor tweederde van de prijs geleverd kan worden. In het MBO is daadwerkelijk sprake van “drie halen, twee betalen”.

Gisteravond had ik via Twitter contact met een collega van een ander ROC. Ze sprak haar grote zorg uit over twee zaken:

  1. de groeiende groep deelnemers die om meer dan de gewone begeleiding vragen (“door de complexiteit van zorgvragen komen ze vaak niet eens aan studeren toe”)
  2. de groeiende kloof tussen management en docenten binnen haar ROC (“docenten lopen vaak rond met goede ideeën, kunnen die niet kwijt en raken gefrustreerd”)

De Tweede Kamer sprak vandaag over het MBO. Over CGO, bestuurbaarheid, kwalificatiedossiers, schaalgrootte. Kortom, onderwerpen genoeg. Laat ik er nog eens een toevoegen: de maatschappelijke opdracht van een ROC.

ROC’s zijn gevormd naar de engelse Community Colleges. Als centrale kenmerk daarvoor geldt dat ze daadwerkelijk en onlosmakelijk verbonden zijn met de gemeenschap waarin ze staan. Ik wil terug naar dat ideaal.

Verbondenheid met de gemeenschap vraagt om een bepaalde houding van de organisatie en van de mensen die daar werken. En de ruimte voor die houding loopt gevaar!

In het huidige tijdsgewricht wordt de opdracht van een ROC aan de ene kant steeds breder: alle problemen waar de doelgroepen van een ROC mee te maken krijgen moeten daar ook aangepakt worden (zie eerder citaat van collega).

Tegelijk lopen we, onder het juk van recessie en dreigende bezuinigingen, het risico dat de opdracht sterk ingeperkt gaat worden tot smal, rechttoe rechtaan opleiden in een zo kort mogelijke tijd. Alles wat daarvan afleidt is dan ballast en mag zo min mogelijk afleiden van het doel.

Deze laatste beweging sluit naadloos aan bij het streven van sommigen om binnen het onderwijs een soort restauratie van de grond te krijgen, waarin onderwijs weer wordt wat het was: eenvoudige overdracht van feiten en vaardigheden, gericht op reproductie door studenten.

Om dat allemaal mogelijk te maken vrees ik dat de zogenaamde drempelloze instroom ook zwaar onder druk zal komen te staan. Vanuit docenten maak ik dat nu al mee. Die ervaren onvoldoende ruimte, faciliteiten, deskundigheid om verantwoord te kunnen werken met de problematiek die een ROC binnenkomt. En blijkbaar in sommige gevallen onvoldoende respons van het mangement om te komen tot ideeënvorming rondom dit thema (zie tweede citaat collega). Ook jammer: management en docenten komen niet verder dan het innemen en wellicht uitwisselen van standpunten, zonder dat ze met elkaar in gesprek raken om tot oplossingen te komen.

Dergelijke ontwikkelingen maken dat het idee van de community colleges ver uit beeld is geraakt als we kijken naar de meeste van de huidige ROC’s. Steeds vaker hoor ik collega-bestuurders twijfels uiten bij het bestaan van een afdeling educatie binnen hun ROC, terwijl daar juist voor die gemeenschap veel toegevoegde waarde kan liggen. En ook de opvang van niveau 1 deelnemers dreigt ter discussie te komen. Het is volgens sommigen een te kleine groep die onevenredig veel vraagt (tijd, geld, energie, ruimte). Je ziet op deze manier het efficiencydenken ook binnen onze eigen gelederen de kop opsteken.

Gelukkig heb ik ook de nodige collega’s die hiertegen opstaan. Collega’s die juist die maatschappelijke opdracht van het ROC verder vorm willen geven. Het zou goed zijn als de politiek daarvoor ruimte gaf.

Aansluitend bij het denken over de plusscholen (Winsemius, WRR) zou het goed zijn als een aantal ROC’s expliciet de ruimte krijgt om juist die dingen te doen die, naast het smal opleiden voor een beroep, nodig zijn om jongeren verder te helpen op weg naar volwassenheid en zelfstandigheid.

Dat vraagt wel wat: beleidsruimte, geld voor meer dan onderwijs, creativiteit om nieuwe oplossingen te bedenken en uit te proberen, samenwerking van het onderwijs met al die instellingen die zich vanuit diverse invalshoeken bezighouden met alle problematiek die de school binnenkomt.

Ik zou er zo graag aan mee willen werken.

0 Responses to “De school als gemeenschap van de gemeenschap”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: