Heroverwegingen mbo gewogen

We zullen de tering naar de nering moeten zetten. Maar wel op een verstandige manier. Het lijkt dan ook goed als veel betrokkenen eens kijken naar de resultaten  van de commissies heroverwegingen. Niet om ze naar de prullenbak te verwijzen , maar om ze op haalbaarheid en wenselijkheid te beoordelen.
Volgens mij moeten we niet bezuinigen op het MBO. Dat neemt niet weg dat we, zeker in de huidige financiële krapte, goed moeten kijken of we middelen vrij kunnen maken om te besteden aan verdere kwaliteitsverbetering. Hieronder per maatregel mijn eerste reacties.
1. Samenvoegen Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Lijkt in eerste instantie haalbaar. Past in streven naar vereenvoudiging kwalificatiestructuur.
ROC’s zorgen nu al vaak zelf voor stageplaatsen.
2. Verminderen aantal opleidingen
Lijkt goede optie.
Betreft vermindering van het aantal BOL-opleidingen door verbreding van het programma. Specialisering gebeurt in latere leerjaren (uitstroomdifferentiaties), dan wel middels BBL-opleiding.
Overheid bepaalt maximaal aantal opleidingen en uitstroomdifferentiaties.
Vermindering kwalificatiedossiers zorgt voor vereenvoudiging organisatie en vermindering (administratieve) lastendruk.
Van belang is om breder opleiden af te stemmen met branches.
3. Verbeteren transparantie middelbaar beroepsonderwijs
Deze maatregel is niet relevant als het gaat om het realiseren van bezuinigingen/ombuigingen.
Enkele aanvullende opmerkingen:
・ In principe is meer transparantie een wenselijke ontwikkeling
・ Het behoort bij het publieke karakter van het MBO dat verantwoording wordt afgelegd over bereikte resultaten.
・ Het verbreden van resultaatdenken van rendement naar leerwinst past bij de steeds groter wordende diversiteit van doelgroepen en aanbod van ROC’s.
・ De vraag is of centrale examens het gewenste middel daartoe zijn. Het versterkt de trend om meer en meer vakken in het MBO te gaan beschouwen zoals in het VO gebeurt. De verbinding van theoretische vakken (in het rapport wordt economie genoemd) en het beroep waarvoor opgeleid wordt, zal gaan ontbreken.
・ Het is de vraag of meer openheid over resultaten daadwerkelijk zal leiden tot “stemmen met de voeten”. Voor veel opleidingen is in de nabije omgeving geen alternatief. Dat kan op twee manieren wellicht versterkt worden:
・ bredere opleidingen zijn eerder betaalbaar aan te bieden
・ een OV-jaarkaart voor MBO-cursisten vergroot hun mobiliteit
4. Afschaffen drempelloze toegang mbo-2
Deze maatregel is niet relevant als het gaat om het realiseren van bezuinigingen/ombuigingen.
Voorstel gaat er vanuit dat voor instroom in mbo-2 aan een van de volgende voorwaarden voldaan moet worden:
・ vo-diploma
・ mbo-1 diploma
・ overgangsbewijs havo 3 naar havo 4
・ toelatingsonderzoek niveau 2
Voor wie niet aan een van deze toelatingsvoorwaarden voldoet, is mbo-1 beschikbaar.
Hiermee lijken bepaalde problemen binnen mbo-2 te verminderen.
Mbo-1 krijgt twee doelstellingen: doorstroom naar mbo-2 en toeleiding naar arbeidsmarkt. Afrekenen lijkt echter alleen te gebeuren op de tweede doelstelling: toeleiding naar arbeidsmarkt. Dit staat op gespannen voet met het feit dat daarmee geen startkwalificatie behaald wordt (en er dus sprake zal zijn van een zwakke positie op de arbeidsmarkt).
In de afwegingen wordt hiernaast aangegeven dat diverse doelgroepen binnen mbo-2 niet langer bij elkaar in de klas zullen zitten. Dat lijkt maar de vraag, gezien bovenstaande schets van vier wegen die naar instroom in mbo-2 leiden.
5. Aparte Vsv-gelden via een prestatiebox integreren in de bekostiging
Dit betreft een pure bezuiniging op wat in het algemeen gezien wordt als een van de prioriteiten waar in het onderwijs aan gewerkt moet worden. Bezuinigingen zullen de tot nu toe bereikte resultaten weer teniet doen, mede gezien het feit dat met het afnemen van het aantal vsv-ers scholen steeds dichter bij de harde kern komen waarvoor meer inspanning nodig zal zijn om het schoolverlaten succesvol te bestrijden.
Toekenning van de middelen aan reguliere bekostiging met nadere afspraken omtrent verrantwoording is m.i. geen probleem en kan leiden tot vermindering adfminsitratieve lasten.
6. Tegengaan studievertraging in het mbo
Bij deze maatregel worden scholen bekostigd voor een totale opleiding. Dit zou het aantrekkelijk moeten maken om opleidingen te bekorten. Daar moeten we echter niet naar streven. Het is namelijk in tegenspraak met het streven naar verhoging van niveau en kwaliteit van het mbo. En dat moet prioriteit hebben.
In het rapport staan enkele overige risico’s al aangegeven: afstroom, selectie aan de poort. Daar komt nog bij dat het aantekkelijk kan worden om makkelijker diploma’s af te geven.
Verder wordt aangegeven dat de maatregel zal samengaan met extra uitvoeringslasten. Als deze niet tot verhoging van het macro-budget mogen leiden, zullen deze middelen ten koste gaan van beschikbare middelen voor het primaire proces.
7. Vmbo-bl en mbo-2 tot startkwalificatie in 5 jaar (VM2)
Vooraf even de opmerking dat deze maatregel pas in 2018 een, vrij beperkt, financieel effect heeft.
Bij deze maatregel halen jongeren geen vmbo-diploma. Daarmee lijkt de maatregel in tegenspraak met de maatregel waarmee drempelloze instroom in mbo-2 beëindigd wordt. Wat gebeurt er met een leerling die uit het traject stapt? Die heeft geen instroomrechten meer. Daarmee wordt een zware keuze voorgelegd op zeer jeugdige leeftijd, terwijl we steeds beter weten dat keuzeprocessen dan bij de meeste jongeren juist nog niet afgerond zijn.
Hoe wordt deze maatregel afgestemd op het idee van bredere opleidingen?
Besluitvorming omtrent deze maatregel zou niet eerder plaats moeten vinden dan na beëindiging van de lopende VM2-experimenten.
De vraag is ook hier in hoeverre verkorting van de opleidingsduur nagestreefd moet worden in plaats van verhoging van (uitstroom)niveau en kwaliteit.
8. Mbo niveau 3 en 4 opleidingen intensiveren en verkorten
Maatregel lijkt ongewenst omdat het leidt tot verschraling van de opleidingsprogramma’s. Hoe kan dit gecombineerd worden met toenemende vraag om meer algemeen vormende elementen in programma’s op te nemen (llb, nederlands, engels, rekenen/wiskunde)? Hoe kan dit gecombineerd worden met verhoging van de kwaliteit van het onderwijs. Dat vraagt wel om intensiveren, maar niet om verkorten.
Mogelijke tijdswinst door samenwerking vmbo-mbo-hbo kan wel een optie zijn, maar is van een andere orde.
Er zijn inderdaad signalen dat intesivering mogelijk en zelfs wenselijk is. Maar de vraag is of met deze maatregel niet het verkeerde effect bereikt wordt.
9. Invoeren leeftijdsgrens mbo
Maatregel lijkt in strijd met streven naar leven lang leren.
Vergelijking publiek – privaat kan niet alleen op dit element gemaakt worden, maar moet dan breder gebeuren (arbeidsvoorwaarden, verantwoordingsverplichtingen, bekostigingsvoorwaarden, …).
Het tegengaan van oneigenlijk gebruik van publieke bekostiging moet gebeuren, maar niet via deze maatregel. Dat zou betekenen dat “goeden onder slechten lijden”. Daarnaast is oneigenlijk gebruik niet per definitie gebonden aan leeftijd van deelnemers.

0 Responses to “Heroverwegingen mbo gewogen”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: