Stap ik “over de streep”?

Sinds een paar weken is het programma “Over de streep” op de Nederlandse TV, een bewerking van het uit de VS afkomstige Challenge Day. Op allerlei manieren blijft het programma me bezighouden. Om maar eens wat te noemen:

  • ik raak ontroerd door wat ik zie gebeuren bij deelnemers,
  • maar vraag me af of ik daarmee niet ten prooi val aan goedkope emo-tv
  • ik word uitgedaagd om Over de streep ook op mijn school te promoten
  • maar hoor ook dat je de aandacht voor deze onderwerpen beter in de “dagelijkse gang van zaken” kunt integreren
  • ik geloof erin dat er soms een krachtige impuls nodig is om zaken in beweging te zetten,
  • maar twijfel over het lange termijn effect van deze impuls

De uiteenlopende reacties vind je ook terug in de (social) media:

  • naast pleidooien voor invoering van het programma voor alle middelbare scholieren
  • kreten van afschuw over de hersenspoeling die deze jongeren (moeten?) ondergaan
  • anderen keuren het programma simpelweg af omdat het “te Amerikaans” zou zijn
  • uiteraard komt ook hier de vraag aan de orde of deze onderwerpen wel thuishoren op een school
  • sommigen geven daarbij aan dat ze het programma zien als een reactie op de nalatigheid van ouders om in de opvoeding voldoende aandacht hieraan te schenken

Ik vind het moeilijk om een stevig standpunt in te nemen. Wat ik wel denk te weten is:

  • dat de emoties die het programma bij mij oproept echt zijn
  • dat jongeren behoefte hebben aan tijd en plaats om aandacht te besteden aan onderwerpen die bij Over de streep aan bod komen
  • dat de omgang met elkaar op scholen (en daarbuiten) een flinke mate van oppervlakkigheid kent
  • dat je beter in actie kunt komen dan blijven debatteren over de vraag of dit wel de allerbeste manier is om zaken aan te pakken
  • dat een impuls en effect op korte termijn is beter dan niets doen en geen enkel effect
  • dat de kans op een lange termijn effect groter wordt naarmate de impuls beter ingebed is in een passende cultuur en bredere aanpak van deze onderwerpen

Al met al ontkom ik niet aan de conclusie dat ik na de vakantie in elk geval twee dingen ga doen:

  1. Bespreken of er draagvlak is op mijn school om te komen tot een Challenge Day, zoveel mogelijk als onderdeel van een breder traject.
  2. In gesprek met collega’s van scholen waar het programma uitgevoerd is om te ontdekken hoe het effect zo groot mogelijk kan worden

15 Responses to “Stap ik “over de streep”?”


  1. 1 Annemarie 21 augustus 2011 om 19:40

    Het jezelf laten zien is volgens mij puur en kan opluchting geven, evenals het zicht van de anderen hierop, het begrip en de reactie.

    Voor mij riep het de vraag op hoe degene die zich bloot geeft, meegesleept in het geheel, zich de dag(en) erna voelt. Nog steeds blij hiermee of spijt om zich zo te laten zien. En de reactie van anderen: kan het ook nog ‘tegen’ je gebruikt worden, komt het bijv. bij cyber-pesten voor?
    Wat zijn de ervaringen hiermee?

    Annemarie

    • 2 Jan 23 augustus 2011 om 19:01

      Na het bekijken van de uitzendingen riep het bij mij dezelfde reacties op. De uitzendingen waren gebaseerd op een afgeschermd stukje van een school of een school die op zichzelf stond. Stel je nu eens voor dat je Challenge Day met Handel in Leeuwarden gaat doen, hoe zullen de cursisten van andere units ‘the day after’ reageren (de sociale media zijn snel). Volgens mij kan er (ongewild) veel beschadigd worden (pesters uit andere units). Om het met de hele school in één keer te doen, lijkt mij niet te doen.
      Toch sta ik er heel positief tegenover, want ik zou mij voor kunnen stellen dat dit een onderdeel van de introductie zou kunnen worden, waardoor alle eerste jaars direct met de neuzen in één richting worden gezet. Een goede kennismaking en de potentiële pesters worden direct gestopt, immers dat zijn veelal de jongeren die een probleem hebben.
      Ik denk dan ook dat het wel thuis hoort op scholen, zeker binnen het MBO, deze jongeren zijn oud genoeg om de emotionele ´aanslag´ aan te kunnen. MITS er goede nazorg is.
      Ik heb er ook over nagedacht of ik als docent wel mee zou willen doen. Naast dat ik het heel moeilijk zou vinden, vind ik ook dat wij met ons allen moeten proberen de jeugd weer empathie en passie bij te brengen en volgens mij moeten ze daarvoor eerst uit de oppervlakkigheid. En dus, ja, ik zou er zeker aan meewerken. Niet geschoten is sowieso mis. Nogmaals MITS er een goede nazorg is.
      Of de lange termijn effect groot zou zijn vraag ik mij af. Ik denk dat het wel, als reminder, regelmatig herhaald moet worden (b.v. in de coachgroepen).
      Frank, zouden jij en Liesbeth hieraan mee doen? Dus niet het organiseren er van, maar echt zo’n dag meedraaien.

  2. 3 Marlise 22 augustus 2011 om 20:20

    Ik denk dat het goed is open te zijn over wat je echt belangrijk vindt. Waarschuw de deelnemers hun grenzen te bewaken. Begin met redelijk ‘veilige’ onderwerpen en instrueer de deelnemers over respect, vertrouwelijkheid en wat je nog meer belangrijk vindt.

  3. 4 Monique HoekstraHaan (@Moekememmie) 26 augustus 2011 om 10:22

    Ook ik krijg dubbel gevoel bij ’t zien van het programma. Bij mij rijst de vraag: Als het dan een uitdaagprogramma is, waartoe worden de kinderen dan feitelijk uitgedaagd? Om over je zorgen te praten en deze met je studiegenoten te delen? Je zwakste en/of gevoeligste ik te laten zien (en te delen met miljoenen anderen)? Wat levert dat op den duur op?
    Achter elk paar ogen schuilt een verhaal. Daar ben ik al lang achter. Iedereen heeft problemen (gekend). Het is hartverscheurend waar jonge kinderen vaak al mee te maken hebben (gehad). Maar ik vind dat dat niet het enige is waar we ons mee bezig moeten houden. Leedvermaakteevee scoort veel kijkers, zoveel is zeker. Maar daar lossen we de problemen niet mee op. Als school is het sowieso al de vraag in hoeverre al die persoonlijke omstandigheden op school een plek moeten krijgen.
    Als we bij het FC een Uitdaagdag (hou het lekker NL!) willen doen, met om mijn part een over de streep element, dan zou ik pleiten voor het nadruk leggen op: waar ligt jouw uitdaging? Hoe vind je jouw doel? Hoe overwin jij je angsten en problemen (zonder deze al te veel willen uitdiepen)? Wat heb je daarbij nodig?
    Want met een doel voor ogen is elk probleem te overwinnen!

  4. 5 Erik 26 augustus 2011 om 19:33

    Wat ik me afvraag bij deze methode is het effect/gevolg na een challenge day. Wat wordt er gedaan nadat de leerlingen zichzelf bloot hebben gegeven? Is er sprake van nazorg? Wordt wat bereikt is tijdens een challenge day vastgehouden en besproken?

    Ik denk dat een challenge day een opening is om je in elkaar te verdiepen. Maar gebeurt dit ook na die ene dag op een goede en veilige manier? Hoe groot is het risico dat wat er vertelt wordt op een dag wordt misbruikt?

  5. 6 Frank van Hout 28 augustus 2011 om 08:13

    De reacties die mensen hier en op andere plaatsen op mijn blog geven, vat ik samen met een paar woorden: belangrijk, interessant, voorzichtig aan. Grote vraag betreft volgens de meeste mensen: “the day after”.
    Zoals in mijn blog geschreven, ben ik van plan om na de vakantie eens bij een aantal deelnemende scholen te informeren hoe het gelopen is na de Challenge Day.
    Uiteraard kom ik er dan ook hier nog wel eens op terug.

  6. 7 Onno Drees 28 augustus 2011 om 20:05

    Van dit programma gaan mijn nekharen overeind staan. Het doet erg aan sektarische healings denken, eerst de emotie van het toegejuichd worden, dan opgelegd langdurig oogcontact, de heftige emoties, het commando respect te tonen met een bijna militaire houding. Het legt misschien wonden bloot, maar of ze op deze manier helen, ik vind het stijlloos, respectloos.

    Challenge Day in Amerika schijnt ouders en kinderen in het vervolg dure sessies aan te smeren bij Resource Realizations. Sleutelfiguur is David Gilcrease (oprichter van RR) die naar verluidt ook bij de eerste opzet van Challenge Day betrokken was (en bij de ‘behaviour modification’ van Challenge Day), hij wordt ook gelinkt aan het controversiële Lifespring uit de jaren ’70/’80.

    Al met al draait het (in ieder geval in Amerika) uiteindelijk gewoon weer om geld en de kinderen slechts als middel. Wat dat ‘Be the change’ waar ze in Nederland vervolgens aan deel kunnen nemen inhoudt… belooft in mijn ogen niet veel goeds.

    • 8 Frank van Hout 31 augustus 2011 om 18:53

      Beste Onno, alhoewel ik me iets voor kan stellen bij je aversie, zet je het programma wel erg radicaal opzij. Het probleem dat kinderen te weinig ruimte ervaren om iets te doen met lastige situaties in hun leven vraagt volgens mij om serieuze aandacht. Ik vraag me ook af of wonden daadwerkelijk (en langdurig) geheeld worden, maar woorden als stijlloos en respectloos gaan wel ver. Ik heb het idee dat juist het werken met “ervaringsdeskundigen” (en dat zijn de begeleiders die uit VS overgevlogen worden volgens mij) zeer respectvol is. Dat wordt versterkt doordat zij daadwerkelijk participeren in het proces.
      Je kritiek op het vervolgaanbod kan terecht zijn. Volgens mij is een goede nazorg essentieel en dat mag natuurlijk niet leiden tot geldklopperij. Juist daarom geef ik aan binnenkort eens met mensen van deelnemende scholen te gaan praten. Ik blijf nieuwsgierig wat ik daar te horen krijg.

      groeten,
      frank

      • 9 Onno Drees 3 september 2011 om 19:49

        Beste Frank, ik denk dat het bij één sessie niet veel kwaad kan. Wat ik herken zijn fases in de sessie in een vergelijkbaar patroon als bij healings. Snelle afwisselingen tussen euforie, kalmte, oproepen van diverse emoties. De manier, het tempo, waarop eigen verhalen in een bepaald tempo door de leaders worden verteld, het klinkt allemaal erg getraind. Dit kan juist van professionaliteit getuigen, ik vind het allemaal erg routineus en als effectbejag overkomen en kinderen zijn geen speelbal. Als dit soort activiteiten, in sektes bijvoorbeeld, vaker door mensen worden bijgewoond kan het kwalijke gevolgen hebben voor de individuele integriteit.

        Voor sommige kinderen kan dit wel de ogen openen, maar ik vind het toch niet integer genoeg. De leerlingen hebben geen keus als ze eenmaal deelnemen, ze moeten wel of niet over die streep. Iets voor jezelf willen houden omdat je er nog niet aan toe bent om het te delen hoeft helemaal niet verkeerd te zijn. Zeker niet voor zo’n groot publiek. Ik ben dus bang dat er naast goede ervaringen ook slechte, of op zijn minst ongemakkelijke, ervaringen zijn, maar dat de leerlingen dat door de groepsdruk moeilijk uiten of het misschien de media niet haalt.
        Daarnaast denk ik dat leerlingen achteraf misschien spijt krijgen (al is het pas jaren later) dat hun problemen zijn uitgezonden.

        Verder dragen de leaders allemaal een ‘Be the change’ shirt. Het is volgens mij onlosmakelijk aan een vervolgprogramma verbonden.

        Het volgende kan overkomen als gezeur, maar “Be the change” als titel zegt in mijn ogen veel.
        Het zegt “THE change”. Dit komt vrij dogmatisch over. Zonder het uit te leggen wordt gezegd dat verandering moet, ook tegen de leerlingen die over de streep volgen. Dit is in mijn ogen een drogredenering.
        Bovendien zegt het dat verandering uit de deelnemers kan/moet komen en dat dit ze ‘beter’ (als ook verheven boven anderen) zou maken. Ik heb een aversie opgebouwd tegen sektarisch gedrag en denk dit te kunnen herkennen in dit soort kleine dingen. Maar toegegeven, dit is ook persoonlijk.

  7. 10 Jeanette 30 augustus 2011 om 20:37

    Ik kijk en bediscussieer het thuis met mijn 2e jaars VO-zoon. Ondertussen twittert hij erover met klas/schoolgenoten. Het maakt heel wat los. Voor mijn zoon werkt het als eye-opener. Hij is iedere keer weer verbaasd hoeveel kinderen er problemen kennen en de streep over gaan. Als het aan hem ligt, deden ze op zijn school ook mee. Ik merk dat het programma helpt als opening om ervaringen/problemen met elkaar te bespreken. Op school en via de sociale media hebben ze het erover en betrekken de vragen ook op zichzelf/elkaar. Ik herken de behoefte bij jongeren dus en ik deel ook de zorg van de meeste reageerders over de begeleiding naderhand. Kun je als school de verwachtingen die het programma toch schept, waarmaken? Spannend! Ik ben benieuwd naar je onderzoek onder de deelnemende scholen!

  8. 11 Renee Pierrot 19 december 2011 om 17:39

    Nu ook een Nederlandse versie: http://www.circleofchange.nu Op mijn school was het een groot succes. De filmpjes die we hiervan hebben gemaakt kun je binnenkort bekijken op de website. Ik doe nu onderzoek en kijk hoelang het blijft “hangen” en wat de gevolgen zijn binnen de klas, maar ook bij de kinderen thuis. Neem contact met mij op als je meer wilt weten. Ik heb 25 jaar in het VO gewerkt, nu als coordinator zorg en orthopedagoog en ik vind ons concept heel krachtig en toegankelijk. Zelf proberen!!! Echt doen!!!

    • 12 Ilana 28 april 2012 om 20:41

      Hoezo een veilige sfeer als daarna de filmpjes op de website gaan?! Nu kent iedereen de meest intieme geheimen van een puber…..! Het mag duidelijk zijn, ik ben als jeugdtherapeut en lerares zo tegen dit programma. Waar haal je het lef vandaan om kwetsbare pubers onder grote groepsdruk uit hun comfortzone te halen en bij sommigen soms zelfs hun verdedigingsmechanismen om te overleven te laten varen. De angst die dan vrij komt. Vooral de dag erna. Laat pubers over lichte zaken elkaar oplossingsgerichte tips geven, hooguit in klein klasseverband. Vertrouw het zwaardere werk aan professionals toe die 1 op 1 met hun clientje ad gang gaan.

  9. 13 Henkjan Grootveen 23 mei 2012 om 23:37

    Beste Frank,

    Het moet gezegd zijn: Onno Drees slaat de spijker toch echt op zijn kop. Ik kan er weinig aan toevoegen. Ik zou zijn commentaren niet zomaar bagatelliseren. Ook ik weet waar ik over spreek. De psychologische methodes die wordt gehanteerd door deze ‘Challenge Day’ vertonen echt zeer sterke overeenkomsten met de methodes die sekten gebruiken om mensen aan zich te binden. Wanneer jullie school werkelijk overweegt om in zee te gaan met deze methode (wat ik echt ten zeerste zou afraden), zou ik jou/jullie toch echt op het hart willen drukken: bezint, eer ge begint. Ga bijvoorbeeld eerst eens te rade bij een sektedeskundige. Ik denk dat er in Nederland zeker wel enkele zijn die een redelijke inschatting kunnen maken, in hoeverre deze methode een schadelijke uitwerking op de leerlingen zal kunnen hebben.

    De ‘hulp’ die Challenge day claimt te kunnen bieden is in zekere zin te vergelijken met psychotherapie. En zoals geldt voor alle vormen van therapieën, moet eerst worden bepaald a) of er überhaupt wel behoefte is aan een therapie b) of de therapie in kwestie wel werkt en c) of de therapie onverhoopt ook schadelijke en onvoorziene bijwerkingen kan hebben die de situatie in feite kunnen verergeren.

    Maar voordat scholen zich buigen over deze vragen, zou toch allereerst de vraag moeten worden gesteld of scholen überhaupt wel de kwalificatie of de bevoegdheid hebben om hun leerlingen zomaar bloot te stellen aan een dergelijk vorm van therapie? Ik ben van mening dat scholen die hun leerlingen laten participeren in deze methode in feite onverantwoord bezig zijn en hun boekje te buiten gaan. Deze vormen van therapie overschrijden grenzen die niet overschreden zouden moeten worden.

    Ook ik er op wijzen dat er, met name vanuit de Verenigde Staten waar deze organisatie al wat langer actief is, steeds meer aanwijzingen komen waaruit blijkt dat deze methode a) schadelijk is voor leerlingen en b) op de langere termijn zelfs niet werkt. Dat wil zeggen, na verloop van tijd vervallen deze leerlingengroepen weer tot hetzelfde oude gedrag, met de vervelende bijkomstigheid dat sommige leerlingen, door het hele gebeuren toch echt een psychisch trauma hebben opgelopen.

    Ik begrijp heel goed dat veel mensen in deze methode niets slechts zien en dat veel van deze scholen werkelijk menen dat participatie in het beste belang van hun leerlingen zou zijn. Toch kan het niet zo zijn dat scholen op eigen houtje gaan besluiten om hun leerlingen bloot te stellen aan omstreden psychologische methoden. Ik hoop dat jullie bestuur zich nog een tweede keer bedenkt alvorens met dit programma in zee te gaan. Voorkomen is altijd nog beter dan genezen. En zaken zijn niet perse goed, omdat de televisie of andere schijnbaar betrouwbare organisaties er hun stempel van goedkeuring aan hebben gegeven. Ook is het niet verstandig om zomaar toe te geven aan leerlingen die het ‘wel leuk lijken’ hieraan mee te doen. Uiteindelijk draagt u, de schoolleiding en de ouders, de verantwoordelijkheid voor het welzijn van uw leerlingen. Ik raadt u echt aan deze kwestie eens zeer kritisch te onderzoeken. En hoop vooralsnog dat uw school in ieder geval zal afzien van deelname.

    Een tamelijk bezorgde ouder.

  10. 14 Henkjan Grootveen 23 mei 2012 om 23:43

    Wellicht ten overvloede nog enkele links naar kritische artikelen op het internet over deze ‘Challenge Day’ (in het Engels):

    http://www.cultnews.com/?p=2201
    http://www.culthelp.info/index.php?option=com_content&task=view&id=4074
    http://www.rickross.com/groups/challenge.html

  11. 15 E 4 februari 2014 om 20:53

    Ik zou graag horen wat het resultaat is van het ‘onderzoek’ wat je toen gedaan hebt!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: