Hoe sneller, hoe beter?

Ik maak me zorgen over een grote groep jongeren. Ik denk zelfs over de grote meerderheid van al onze jongeren. De belangrjkste reden daarvoor? Het onderwijsbeleid sluit niet aan bij de natuurlijke ontwikkeling van de jeugd.

In deze tijd van financiële krapte lijkt het alsof de titel van deze blogpost ook het motto van het ministerie is. We hebben hoge ambities als het gaat om het opleidingsniveau van de nederlandse jeugd, maar we hebben er niet heel veel geld voor over. Dus moet het allemaal zo snel (en dus goedkoop) mogelijk.

Ik geef een voorbeeld uit de sector waarin ik werkzaam ben, het MBO. Het onderwijs in het MBO is verdeeld in vier niveaus en in honderden opleidingen. Nou spelen er twee dingen:

  1. Jongeren worden geacht op hun 16e/17e uit die honderden opleidingen die ene te kiezen die bij hen past.
  2. Jongeren moeten direct instromen op het juiste niveau en op dat niveau het diploma te halen.
Waarom is dit onmogelijk en onwenselijk?
De meeste jongeren weten op die leeftijd nog niet zo nauwkeurig wat ze eigenlijk willen (worden). Voor degenenen die op een hoger niveau van het ondrwijssysteem actief zijn is dat probleem al iets minder. Zij kiezen later en vaak ook nog uit een wat bredere universitaire opleidingen, waarin de specialisatie pas later komt.
Binnen het MBO ontdekken jongeren vaak pas gedurende de rit wat ze nou eigenlijk gekozen hebben. En ook krijgen ze pas later scherp of hun keuze wel echt past bij hun ambitie, affiniteit en capaciteit.
En verder kennen we allemaal het verschijnsel van de “laatbloeiers”. Degenen die pas iets later “de geest krijgen” en daarmee de motivatie op kunnen brengen om er een schepje bovenop te gooien voor wat betreft de studie.
Daar kunnen allerlei redenen voor zijn, maar in elk geval is duidelijk geworden dat de hersenen van jongeren zich zo ontwikkelen dat het vragen om een weldoordachte en toekomstbepalende keuze op zestienjarige leeftijd een onmogelijkheid is.
En waarom sta ik hier nu bij stil?
Het ministerie heeft aangekondigd dat er minder ruimte komt voor switchen (van opleiding) en stapelen (van niveau/diploma). Scholen krijgen in de toekomst minder bekostigd voor een deelnemer die, door een van deze oorzaken, langer over het MBO doet. Dat is overigens al lang geleden aangekondigd, maar langzaam maar zeker wordt nu duidelijk hoe dat uitpakt.
Daarmee zal het ministerie  de ruimte voor scholen om in te spelen op wat ik hierboven schets drastisch beperken.
Het ministerie lijkt de illusie te hebben dat een betere intake zal voorkomen dat jongeren ontdekken dat ze eigenlijk iets anders willen of dat ze eigenlijk best in staat zijn om dat hogere  niveau aan te kunnen.
Met de maatregelen die het ministerie hiervoor treft maakt men duidelijk jongeren en hun schoolloopbaan eigenlijk vooral als kostenpost te zien.
Wat mij betreft komt er weer ruimte voor beleid op basis van het uitgangspunt dat het hier gaat om investeringen in de toekomst.

4 Responses to “Hoe sneller, hoe beter?”


  1. 1 hminkema 17 oktober 2011 om 10:19

    Leren is investeren. Niet zozeer van de overheid, maar vooral van de leerling of student. Echte opleidingen, met echte eisen en echte leraren, waar echt onderwijs gegeven wordt, vraagt veel van leerlingen/studenten. Ze geven tijd, aandacht en inzet om tot een resultaat te komen waar ze trots op kunnen zijn.

    Het is onze verantwoordelijkheid als leraren en andere bij het onderwijs betrokkenen om te zorgen dat dat onderwijs eisen stelt en het resultaat ook echt iets is om trots op te zijn.

    Het is de verantwoordelijkheid van de leerling of student dat hij tijd, aandacht, inzet toont om het resultaat te bereiken.

    Maar daar komt Vadertje Staat aan. “Weet je wel wat dat allemaal kost?” “Je mag het één keer proberen. Je mag je één keer vergissen.” “Je mag geen twee studies volgen, en ook geen twee studies achter elkaar volgen. Dan moet je het maar zelf betalen” “Je betaalt dan niet de kostprijs, maar de kostprijs plus de kosten van een gigantische overhead”. Aldus Vadertje Staat.

    Hier is sprake van een ontmoedigingsbeleid in plaats van een aanmoedigingsbeleid. Hier is sprake van een systematisch wantrouwen jegens mensen die tijd, aandacht en inzet willen investeren (en in Nederland ook nog een fikse portemonnee) in plaats van vertrouwen en aanmoediging.

    Je krijgt wat je kweekt. Als je leerlingen en studenten het minimum biedt, geven zij ook het minimum. Als school of overheid uitdragen dat een zes genoeg is en 40 studiepunten per jaar genoeg is, gaan studenten zessen halen en slepen ze 40 studiepunten binnen. Van trots, uitdaging en meerwaarde is dan geen sprake meer, want dat dragen we niet uit en dat verlangen we ook helemaal niet van ze.

    Ik heb een goede vriendin. Ze is oudste dochter in een keurig boerengezin. Van huis uit kreeg ze geen WF Hermans mee, of algebraïsche vergelijkingen. Maar ze heeft wel een puik verstand. Toch werd ze naar de Huishoudschool gestuurd, zoals zoveel boerendochters. Ze heeft die Huishoudschool afgemaakt. Want wat je begint, maak je af. Toen deed ze toch maar Mavo, want die mooie boeken lonkten want er stond veel interessants in. Op de Mavo ging het goed, dus ze deed VHBO, een tussenstap van Mavo naar Hbo. Wie weet ging het lukken. En het lukte wonderwel. Na een jaar Hbo Biologie stapte ze over naar de universiteit, ook biologie. Haar cijfers waren prachtig, en ze werd ook nog ingeloot voor Geneeskunde. Na de studie Geneeskunde te hebben afgerond kwam ze in opleiding voor geriatrie. Intussen is ze geriater en laat dat nu een van de belangrijkste beroepen voor Nederland in de 21e eeuw zijn. Laatbloeier of ondergeadviseerde?

    Intussen werkte ze vele jaren in verpleeg- en verzorgingshuizen om haar studiefinanciering aan te vullen en toen deze na zes jaar ophield, zichzelf te bedruipen.

    Kijk, dat zijn nu de gevallen waar ik ongelooflijk blij van word. Van kinderen, van mensen die geloven in hun eigen kunnen, en die er in slagen hun wensen en dromen te verwezenlijken. Laat het een jaar of wat langer duren. Mensen worden er gelukkiger van en de samenleving wordt er beter van.

    Maar ik word er tegelijk triest van, als ik het huidige onderwijsbeleid zie. Gevallen zoals dit verdienen geen ontmoediging, maar aanmoediging. Doorstuderen verdient geen straf, maar beloning.

    In het beste onderwijsland van Europa, Finland, is alle onderwijs gratis. Van basisschool via voortgezet onderwijs tot hoger onderwijs. Niks duizenden euro’s collegegeld. Zorg als student of werkende voor je eigen inkomen, en dan nodigt de Finse universiteit of het Finse hbo je uit om daar vooral véél te komen leren. Want we wéten al zoveel, en dat mag iedereen weten.

    Dat is nu wat ik onder een kennissamenleving versta, of onder een kenniseconomie. Een samenleving die begrijpt hoe belangrijk het is de potenties van haar burgers te benutten, te stimuleren, te munten in kansen en beloningen. Niet in straffen en beperkingen. Een samenleving die zich bewust is van de kennis die we bezitten, en die *graag* wil delen met burgers die inzet tonen.

    In Nederland is het onderwijs helemaal gek geworden. Van school tot ministerie. We zetten leerlingen op rantsoen, we maken van het leraarschap de minst begeerde baan van het onderwijs, we zetten de niet-lesgevende kleilaag hoog op de bok, we verlagen de eisen om op papier maar de ‘door- en uitstroomtargets’ te halen, we beperken het zo nuttige stapelen en ‘switchen’ dat nodig is om de juiste man/vrouw op de juiste plaats te krijgen.

    We willen zogenaamd het onderwijs verbeteren, maar doen dat met maatregelen die PRECIES OMGEKEERD zijn aan het beleid dat van Finland het beste onderwijsland van Europa maakte. In plaats van kansen voor leerlingen en een kwalitatief geweldig lerarencorps gaan we in Nederland voor minimumeisen en minimumkwaliteiten (of zelfs minder). Het moet namelijk op een koopje. En om dat voor elkaar te krijgen maken we besturen en directies hoofdverantwoordelijk die hun eigen salaris bepalen en dankzij zelfgebakken toetsen de ‘resultaten’ zo kunnen kneden als het hun uitkomt.

    Kortom, in Nederland zijn we gek geworden. Wie maakt Nederland Kennisland beter?

    (Er zijn ook mensen die menen dat ik ‘klaag’ en dat klagen verboden zou moeten worden.)

  2. 2 Marc 17 oktober 2011 om 18:23

    Heb zelf in Zweden mogen ervaren dat het onderwijs in scandinavie bepaald niet uit gaat zesjes. Datgene leren waar je interesse ligt, intrinsieke motivatie noemen ze dat. Kinderen laten onderzoeken, logisch denken stimuleren en zelf de leerdoelen laten bepalen, ja, zelfs op de grundskolar (lagere school). Interessant om te weten dat de zweedse bevolking een stuk hoger opgeleid is dan de nederlandse, zonder vanuit het ministerie bepaalde einddoelen. Zoals de zweedse overheid zegt: Wij bepalen de kaders, de scholen bepalen de inhoud (vertrouwen). In nederland is het onderwijssysteem helaas gebasseerd op wantrouwen (de overheid en kenniscentra bepalen alles). Misscien een idde om het hele onderwijsdepartement in Den Haag eens af te laten reizen naar Scandinavie en te LEREN hoe het echt anders kan (en misschien wel moet…..)

  3. 3 Conseo ♫♂ (@Bert_Kerkhof) 19 oktober 2011 om 10:39

    Het kost wat, echter leraren in voortgezet onderwijs doen hun best. Helaas laat school-management het afweten wat betreft toezicht op instroom-niveau. Leiding dient veel actiever samenspel te bieden met het maatschappelijk midden zoals organisaties als Kind in de knel. Wij koersen al langer op kwaliteits-verbetering van basis onderwijs en verdienen financieel gezien (nog) niet de waardering die eerwaarde en fouten makende CvB’s vangen.

    Bert Kerkhof
    Conseo.co.uk

    ———- Eerder bericht ———-
    Van: Bert Kerkhof
    Datum: 19 oktober 2011 12:26
    Onderwerp: Fwd: Hoe sneller, hoe beter?
    Aan: Judith Regendorp @ RTVdrenthe.nl
    CC: Frank van Hout blog

    Judith,

    Dank voor het item over kleine basisscholen in Drents Diep op TV Drenthe, zag het vanochtend. In het laatste Cassata program zaterdag kletste de man van Wakker Emmen over het open moeten blijven van buurtschool in Oranjedorp, heb het gevoel ( na mijn blog van begin september ) van hiermee té weinig bezig zijn. Zoon is inmiddels 14 jaar, ik geef nu prioriteit aan verbeteren flash-gebaseerde desktop systemen. Het ICT onderwijs in europa laat vele steken vallen, hoop deze week toe te komen aan coachen van duitse- en griekse- software ontwikkelaars wat betreft gebruik van de UniCode teken-set in europese communicaties.

    Deze mail liet op zich wachten, zojuist kwam Oene de Jong (staatsbosbeheer en cranberry oogster) op bezoek. Tijdens hardloop-training kwam hij schuilen voor de herfstregen Onlangs gescheiden en woont nu met zijn nieuwe vriendin voor €500 per maand in een drentse garage. Het gedrag van nomenklatura om woning -verhuur en -bouw slechts voor gezinnen toe te staan past niet bij moderne leefwijze, wil met vriendin op Terschelling blijven wonen. In de noordelijke provincies was basis-onderwijs een flessehals die de actieve burgerij lang kwetsbaar heeft gehouden voor willekeur van rechterlijke macht, niet voor niets koos hij voor een nieuwe vriendin die rechten studeert. Voor de kleinkinderen is te hopen dat de noordelijke provincies geen eiland blijven wat betreft onderwijskwaliteiten. Oene bezit samen met ex een casco woning (waar nu zijn zoon van 25 woont) plus een hectare erf en kan op die gronden weer imker zijn.

  4. 4 Bert Kerkhof 19 oktober 2011 om 20:35

    Jongens met traditionele gezinsachtergronden vallen in hun ontwikkeling soms terug en vechten zich veelal op zig-zag manier naar kwalificatie die voor hen werkt. Geslaagde ondernemers in zakenleven en wetenschap kunnen veelal terugzien op bovenklasse meesters die hen vanaf groep vijf basisschool hebben opgewerkt en naar hoger niveau getild. In groep acht hebben dergelijke leerlingen motivaties en levenswijsheden die geleiden naar top. Mijn liberale hoofdonderwijzer meester Grindsven trok tijd uit voor de beste leerlingen, wilde dat zij ingenieur werden alvorens in politiek te gaan en organiseerde speciaal onderwijs bij de paters Fransiscanen voor de sommigen voor wie hij géen tijd had. Als zoon van een timmerman in een machine-fabriek had ik daar baat bij. Exact denken op pabo’s daarentegen is vandaag de dag een puinhoop, merk dat aan zoon. Vroegtijdige aandacht en overleg over keuze van de leerling in brugklas vraagt váder-docent en kost meer fantasié en sámen vooruitzien dan geld. Overigens kán een vrouwelijke docent vaderen, laten we dat niet vergeten.

    Verhogen van positieve inzet van voortgezet onderwijs medewerkers middels professioneel belasten van docenten en automatiseren van ondersteunende overhead processen is deugd. Toch is te leren van Mark Rutte cum suïs: repressie en kort houden van ánderen brengt vérder dan pósitieve aktie. Sport maken van met vinger wijzen naar de vele tekortkomingen in toeleverende basisscholen, het zitten bóven op situaties van traditionele krimp dorp scholen met name dubbele klassen. Commando opbrengen, direct zijn en hard maken met sprékende cijfers is voor leidinggevende voortgezet onderwijs moeilijker dan met omhaal van woorden kool sparen en met gemanipuleerde cito-gegevens geit afdoen.

    Overigens laat het acht uur journaal vanavond zien dat overheden kansen dienen te organiseren voor de opgeleide jongeren. In traditioneel volks bestuurde landen als spanje en griekenland is de brug naar succes te smal. Slechts een enkele Griek is in beeld met werk aan TU Delft. Voor de bovenbouw dienen overhead-krachten bedrijfs-leidinggevenden te wijzen op ontwikkelde toekomst-potenties in afgestudeerden. Docenten kunnen leermeesters motiveren de innovatieve paden op te gaan die de school heeft voorbereid. Verbéteren van het instroomniveau, aansluiten op de groene krachten in bedrijfsleven. Vooral ánderen aan het werk zetten:

    (1) Verhoog de toekomstkansen van jongens en meisjes én
    (2) Hou het primaire proces haalbaar met beschikbare middelen,

    dus dit is onvermijdelijke de weg die wij moeten gaan voor verzekeren van aarzelend herstel uit sociaal-economische crisis.

    Bert
    Kindindeknel.nl


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: