Vernieuwing in een moderne jas

Gisteren was ik op een van de bijeenkomsten die onder de noemer “linkse vernieuwing” georganiseerd zijn door een aantal PvdA-afdelingen. Dus nu moet ik daar iets van vinden …
Eén ding is me duidelijk. Als de partij weer kenmerken van een beweging wil krijgen, hebben we behoefte aan meer van dit soort initiatieven. Het is van belang om meer mensen tegen te komen die, zoals jij, nadenken over de manier waarop we het weer wat eerlijker en rechtvaardiger kunnen maken. Ik neem geïnteresseerde vrienden liever mee naar een bijeenkomst als gisteren, dan naar een ledenvergadering. Dus wat dat betreft alle lof voor de initiatiefnemers. Jullie hebben laten zien dat het kan en dat het goed is.
Tegelijk zitten er (natuurlijk) een aantal schaduwkanten aan het verhaal.
Als het de bedoeling is om op deze manier de partij weer omhoog te krijgen in de peilingen dan gaat dat een lange weg worden.
Als het de bedoeling is om op deze manier weer beter over het voetlicht te krijgen waar de PvdA voor staat, dan vrees ik het ergste.
En als het de bedoeling is om op deze manier zelf weer te ontdekken waar de PvdA voor staat (of moet staan), dan kunnen we direct stoppen.

Toen ik zelf laatst aan iemand vroeg waar de PvdA voor staat (of zou moeten staan), was het antwoord kort. “Dat staat helder omschreven in het beginselprogramma”. Toen ik dat las, begreep ik ook niet meer waarom we over die vraag zoveel werkgroepen en bijeenkomsten nodig zouden hebben.
Vandaag kwam ik het nog helder tegen in een blogpost via de volgende link: http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/beschikbaar_maar_geen_kandidaat/

Ik jat er een citaat uit met dank aan Robbert Baruch, de auteur:
“In plaats van praten over mensen, moeten we praten over ideeën. In plaats van afzetten, moeten we binden. We hebben er alle aanleiding voor in onze uitgangspunten:
• Het collectief pakt aan wat het individu niet kan.
• Iedereen moet mee kunnen doen.
• De verantwoordelijkheid voor het organiseren daarvan ligt in gelijke mate bij de overheid en samenleving.
• De samenleving moet gebaseerd zijn op vertrouwen waar dat kan, op aanpakken waar dat moet.
Er is een aantal terreinen waar zekerheid voor mensen het belangrijkst is. Daar moeten overheid en samenleving zich met voorrang op richten:
• Inkomen
• Veiligheid
• Onderwijs
• Zorg
• Internationale positie”

Lijkt me niets mis mee. Ook in de bijeenkomst van gisteren zou dit weinig discussie oproepen. Wat me wel opviel was dat velen op de vragen naar stellingname kwamen met antwoorden uit het verleden. En daar zit mijn grote vraag:
Hoe maken we van de PvdA een moderne linkse partij? En dan moet je natuurlijk direct nadenken over wat dat is “een moderne linkse partij”.

Een aanzet daartoe:

  • een partij die ondubbelzinnig kiest voor haar traditionele waarden
  • een partij die onderzoek waar in de huidige samenleving deze waarden onder druk staan
  • een partij die nieuwe antwoorden formuleert zonder de traditie te verloochenen
  • een partij die die discussie en antwoorden vormgeeft op een nieuwe, aansprekende manier
  • een partij die erop gericht is om de verantwoordelijkheid te nemen die nodig is om deze antwoorden te realiseren

En wat is daar nou anders aan?
In grote lijnen niets! Daarom is het nog steeds “mijn” partij.
Maar om te wortelen in deze tijd is het van belang om ook verandering te accepteren. Naar mijn idee moeten we in onze uitgangspunten de eigen verantwoordelijkheid van mensen meer op de voorgrond zetten.
En om ons van liberale partijen te onderscheiden moeten we onontkoombaar maken dat mensen die, om wat voor reden dan ook, (tijdelijk) niet in staat zijn om die eigen verantwoordelijkheid te nemen, altijd op een sterke overheid kunnen rekenen.
De inspanning van die overheid is er dan wel op de eerste plaats op gericht om diezelfde eigen verantwoordelijkheid weer op te kunnen pakken. Het accepteren van oneindige afhankelijkheid gebeurt pas als we zeker weten dat het echt niet anders kan.

2 Responses to “Vernieuwing in een moderne jas”


  1. 1 hminkema 6 november 2011 om 16:21

    Ik las bijna je hele bericht met instemming en herkenning. Pas in de laatste alinea bekroop me de scepsis. Want het socialisme, ‘modern’ of ‘traditioneel’ moet wel met een goed antwoord komen op de vraag wat dan die ‘eigen verantwoordelijkheid’ is. En hoe die in redelijkheid ‘geprikkeld’ dan wel ‘afgedwongen’ kan worden.

    Hoe verhoudt de ‘eigen verantwoordelijkheid’ van Henk-Jan met zijn hoogopgeleide ouders in Wassenaar, van Fatima met haar laagopgeleide niet-Nederlandssprekende ouders in Bos & Lommer, en van Kees die met een chronische ziekte is behept, zich tot elkaar? Waarom moeten hun kansen en revenuen méér dan nu al het geval is, worden gekoppeld aan hun ‘eigen verantwoordelijkheid’?

    De VVD is daar duidelijk over. ‘Eigen verantwoordelijkheid’ dwing je af met financiële prikkels, ten goede of ten kwade. Het nemen van die eigen verantwoordelijkheid wordt gemeten in economische waarde, en beloond met economische waarde. Daarom hoort een havenarbeider fors minder te verdienen dan een bankdirecteur, en fors meer dan een schoffelaar bij de plantsoenendienst. En daarom mag een gehandicapte met nauwelijks arbeidsverleden blij zijn met wat de belastingbetaler hem/haar gunt.

    Dat zijn niet direct de keuzes die ik bij de PvdA verwacht. Omdat socialisten behalve verschillen tussen individuen ook verbondenheid tussen mensen meewegen, en lotsbeschikkingen van het leven. En meewegen dat het individu in feite niet zo vrij is om eens lekker zijn ‘eigen verantwoordelijkheid’ met ‘gelijke kansen’ in te brengen als de liberalen graag geloven.

    Daarom hebben PvdA-ers die anno 2011 een nog verdere verschuiving richting ‘eigen verantwoordelijkheid’ bepleiten – twee decennia nadat Kok daar al een enorme sjouw aan gegeven heeft – wel wat uit te leggen. Dat pleidooi impliceert immers dat het met die ‘eigen verantwoordelijkheid’ momenteel niet goed gesteld is, dat mensen nog steeds in de watten liggen, dat de publieke zorg (onderwijs, veiligheid, medische voorzieningen, wonen, sociale voorzieningen) toch aan de ruimhartige kant zijn. En dat het dus allemaal nog wat VVD-achtiger moet dan nu.

    Dat mag iedereen natuurlijk best vinden, maar dan vraag ik iedereen wel: waarom dan? De kansen van Henk-Jan, Fatima en Kees zijn niet dezelfde. De beste voorspeller van je onderwijscarrière en je latere salaris is het opleidingsniveau van je ouders. Zes jaar studeren kost nu tien keer zoveel als in de jaren zeventig. Een ziektekostenverzekering voor een benedenmodaal gezin kost nu drie keer zoveel als twaalf jaar geleden. Wonen (kopen en huren) kost twee à drie keer zoveel als vijftien jaar geleden, wat vooral de starters moeten ophoesten. Het is de vraag op welke publieke voorzieningen jongeren van nu nog tijdens hun leven mogen rekenen, gezien de algemeen voor ‘noodzakelijk’ uitgemaakte bezuinigingen op dat vlak, bestreden door de SP en de enkele PvdA-er die daar zijn toevlucht zocht.

    Het huidige alternatief is al erg ‘liberaal’: individueel sparen voor tegenslagen, individuele pensioenvoorzieningen tegen een krappere AOW, meer eigen bijdragen en minder vergoedingen in de zorg, nog hoger collegegeld, een muur om je woonwijk met privébewaking (‘gated community’). De VVD-oplossing dus, waarbij geld het verschil maakt tussen een veilig, goedverzorgd en kansrijk leven en hen die het met minder moeten stellen. Dan hebben we het dus over relatief basale voorzieningen en de kwaliteit daarvan, niet over luxe.

    Wil de PvdA meer electoraal succes boeken dan nu, dan zal ze moeten kiezen: meer in de richting van VVD, D66 en GL (en CDA!), of meer in de richting van de SP. De onduidelijke vlees-noch-vis-benadering die ik nu bij de PvdA waarneem, in het post-Kok-tijdperk, spreekt niet aan. Er zijn duidelijker alternatieven.

    Kortom, de PvdA moet kiezen en haar keuze kunnen uitleggen. Er zal nog heel wat rode wijn door de PvdA-catering moeten vloeien voordat het zover is.

  2. 2 hminkema 7 november 2011 om 12:21

    Het hangt blijkbaar in de lucht, Frank. Ik ben benieuwd wat je vindt van dit artikel van Pieter Hilhorst, waarin hij de crisis op links analyseert en voorstelt aan te vatten:

    http://bit.ly/tMalUo


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: