Entreeopleiding doet deuren niet alleen open, maar ook dicht

Entreeopleidingen in het MBO, over het kind en het badwater

In Focus op Vakmanschap, het actieplan waarmee de minister kwaliteit in het MBO een impuls wil geven, wordt de inrichting aangekondigd van zogenaamde entreeopleidingen. Deze opleidingen vervangen de huidige niveau 1 en AKA-opleidingen.
Ondanks een aantal goede bedoelingen zal de introductie van de entreeopleidingen desastreuze gevolgen hebben voor bepaalde groepen jongeren. Hieronder schets ik een aantal van die negatieve aspecten.

Een en ander is gekoppeld aan het beëindigen van de drempelloze instroom in niveau 2 en de beëindiging van de beperkte verblijfsduur in het VMBO.
De entreeopleidingen zijn uitsluitend bedoeld voor degenen die zonder diploma aankloppen bij het MBO. De vraag is natuurlijk wie dat zullen zijn. Ondanks onbeperkt verblijf in het VMBO komen zij daar toch zonder diploma vanaf!

Welke problemen komen we tegen in de (beoogde) regelgeving:

De entreeopleidingen zijn niet voor jongeren met multiproblematiek. Daarvoor zijn de plusvoorzieningen bedoeld! In hoeverre is dit een reëel alternatief? Eind 2011 is een onderzoek naar de plusvoorzieningen verschenen. Dat maakt wat mij betreft een paar dingen duidelijk:
– Het is nog te vroeg om deze voorziening een structurele positie in het onderwijs- en begeleidingsaanbod te geven. Het onderzoek baseert zich nog grotendeels op papieren planenn en niet op effecten in de praktijk. Voor dat laatste is het gewoon te vroeg.
– Er zijn nog zeer uiteenlopende vormen van plusvoorzieningen te vinden. Welke blijken straks effectief te zijn?
– De huidige plusvoorzieningen zijn vooral een aanvulling op regulier aanbod. In de aanpak van de minister lijkt het een volwaardige en zelfstandige voorziening te zijn. Dat is net het geval.

De entreeopleiding als schakel tussen VMBO en MBO-2 lijkt een aantrekkelijke optie. Voor een aantal groepen biedt het huidige voorstel echter geen perspectief:
– De verblijfsduur is beperkt tot twee jaar, waarvan het tweede jaar slechts voor 50% bekostigd wordt.
– Wat gebeurt er met een jongere die, om wat voor reden dan ook, meer tijd nodig heeft?
– Hoe kan van scholen verwacht worden dat voor een groep die juist zeer intensieve begeleiding vraagt, onderwijs verzorgd wordt tegen 50% van de bekostiging?
– Na twee jaar worden ze van de entreeopleiding uitgeschreven. Dan is er geen vorm van onderwijs meer voor deze groep beschikbaar!
– Uitvallers uit het reguliere MBO (niveau 2,3,4) zijn niet toelaatbaar tot entreeopleidingen. Zij hebben immers een diploma. Maar de deskundigheid die zij nodig hebben bevindt zich vaak op gebied van begeleiding. Deze is bij entreeopleidingen (lees: huidige niveau 1) aanwezig.
-Na vier maanden ontvangen deelnemers aan entreeopleiding een bindend studieadvies. Het effect van een negatief studieadvies hangt af van de leeftijd.
– 18-min: overstappen naar andere entreeopleiding! Dit betekent dus iedere vier maanden overstappen? Hoeveel entreeopleidingen zijn er in een regio? Wat zou overstappen op moeten leveren? Dit betekent rondpompen tot de 18e verjaardag!
– 18-plus: van school verwijderd. Dat betekent ongeschoold en ongekwalificeerd werk zoeken. Deze groep zal op stoep staan van gemeente. Wat zij besparen aan kosten voor OCW zullen ze in veelvoud en langdurig gaan kosten aan SZW.

Uiteindelijk zullen de uitvallers uit entreeopleidingen het onderwijs verlaten. Daarmee zijn ze niet langer de zorg van de school. In plaats daarvan kloppen zij aan bij de gemeenten die druk bezig zijn om te kijken hoe ze de lopende bezuinigingen op kunnen vangen met de huidige doelgroepen. Op deze manier komt daar dus eenvoudigweg een doelgroep bij, zonder dat dat budgettair op een of andere manier gecompenseerd wordt.

17 Responses to “Entreeopleiding doet deuren niet alleen open, maar ook dicht”


  1. 1 Jan Beukelaar 27 februari 2012 om 12:57

    Scherp stuk Frank. Waar ik nog benieuwd naar ben: wat vind je van de huidige opzet? Wat houden, wat verbeteren?

    • 2 Frank van Hout 4 maart 2012 om 07:51

      Hallo Jan,

      Ik denk dat we de huidige opzet moeten behouden en daar waar mogelijk verbeteren. Het kan zijn dat je wat meer onderscheid tussen doelgroepen moet maken. Bij niveau 1/AKA zit nu wel een forse verzameling van zeer uiteenlopende problematiek. Ook het perspectief van deze doelgroepen loopt erg uiteen. Daar moeten we wellicht meer mee. Belangrijkste is wat dat betreft dat we een reëel perspectief bieden: haalbaar qua capaciteiten en realiseerbaar qua maatschappelijke omgeving.
      En verder kan het nodig zijn om samenwerking met andere instellingen en met gemeenten verder te versterken, zodat acties van verschillende partijen naadloos op elkaar aansluiten en inspelen.

  2. 3 Renze 27 februari 2012 om 13:41

    Als ik het allemaal goed begrijp krijgen wij een entreeopleiding, naast een niveau 1 opleiding. Bij de entreeopleiding moet je na 3 maanden een toets doen waarna je doorstroomt naar niveau 2.Tenminste als de resultaten positief zijn. Is deze uitslag niet positief dan kun je naar niveau 1 ? Zoals bij ons Werken met de Stad. Deze krijgt een financiering voor een jaar (100%) tweede jaar nog maar 80%? Dit betekend dat bepaalde doelgroepen b.v. met een psychische beperking (ADHD, PDD-NOS, Etc., Etc.) of met een taalproblematiek (AMA’s, Dyslectie) binnen een jaar een diploma moeten halen? De ervaringen met deze doelgroep is dat deze er juist een 1,5 jaar overdoen.

    Er komen bij mij nu allemaal vragen naar boven; Valt deze doelgroep straks tussen val & schip? Hoe gaat het CvB hier straks mee om als in 2e jaar de financiering nog maar 80% is. Aan de andere kant zie ik ook weer kansen, samenwerkingen met partners binnen het netwerk.

  3. 4 Bert Kerkhof 27 februari 2012 om 23:12

    Renze, bedoeling entree opleidingen zou zijn vervangen van Niveau1 en Aka. Plus scholen zoals eerder voorgesteld (Winsemius WRR) geven ruimte aan smal opleiden en op weg helpen naar volwassen en zelfstandig zijn. Schoolkader werkt daaraan graag mee. Echter aandacht vragen voor plus scholen dit moment is slechts bedoeld ter vermijding en afvangen van kritiek bij invoering van:

    (1) instroom diploma dwang
    (2) beperking verblijfsduur VMBO
    (3) halvering financiering tweede jaar

    Met de plus scholen wordt een droomwortel voorgehouden die een dreigend verlies van Niveau1 zou moeten doen vergeten. Hoge jongeren werkloosheid in spanje en daaruit voortvloeiende europese financiële problematiek vragen juist verhogen van arbeidsmarkt startkwalificatie. Voortzetten van leerplichtige leeftijd dus tot en met 18e jaar in plaats van ver-ruttisering van onderwijs. Kortom verstandig het 50 procents financieringsvoorstel voor 2e jaar aanwenden voor verdubbelen van 2e jaar tot 2 jaren. Dus deze periode focus houden op behoud zelfs uitbouw van Niveau1 kwaliteiten.

  4. 5 Maurice 2 maart 2012 om 07:50

    Frank,
    heldere uiteenzetting van wat er aan zit te komen. Vooral het verhaal rondom plusvoorziening en de benodigde begeleiding herken ik zeker. er bestaan nog weinig tot geen structurele voorzieningen voor de doelgroep met multi-problematiek, wel een hele zorgstructuur rondom reguliere leerlingen. 1 opmerking: naar mijn weten geeft het bindend studieadvies aan dat een jongere begeleid moet gaan worden richting werk. Dat kan betekenen dat een jongere dan wel een entree diploma ontvangt maar dan richting uitstroom werk (en niet doorstromen naar niveau 2). Het rondpompen van jongeren zou hiermee in de theorie voorkomen moeten worden. Wat er gebeurt als de jongere er het niet eens is met het bindende studieadvies en alsnog gaat shoppen richting niveau 2 blijft afwachten.

    • 6 Frank van Hout 4 maart 2012 om 07:45

      Hallo Maurice,
      Even n.a.v. je opmerking over het studieadvies. Er zijn feitelijk drie mogelijkheden na het studieadvies. Twee na een positief en één na een negatief advies.
      Na een positief studieadvies:
      1. doorgaan met het oog op doorstroom naar niveau 2 opleiding
      2. doorgaan met het oog op uitstroom naar arbeid
      Na een negatief studieadvies (indien leerplichtig):
      3. overstappen naar een andere entreeopleiding
      Na een negatief studieadvies (indien niet leerplichtig)
      3. uitschrijven (waarna er weer drie mogelijkheden zijn)
      3.a. aan het werk
      3.b. naar de gemeente
      3.c. aanmelden bij nieuwe entreeopleiding (als ik het goed gelezen heb is opleiding dan verplicht om te plaatsen)

  5. 7 euprogress 2 maart 2012 om 15:41

    Maurice,
    presteren van multi-talent vraagt aandacht. Daarnaast is opleiden voor multi-presteren wenselijk voor zo breed mogelijke groep opdat kids later op meerdere markten -of ‘shops’ zoals jij dat noemt- thuis zijn. Bovendien mensen bindend richting ophoepelen opleggen gaat niet werken: willen leren kan immers niet alleen van team komen, dient tevens van leerling uit te gaan. 100% financieren van tweede jaar zal groep op weg helpen naar zelfstandig en volwassen zijn. Bovendien uitbreiding met derde entree-jaar maakt smal opleiden en begeleid inpassen in de arbeidsmarkt haalbaar. . Niet correct directie proberen bewegen aantal leerlingen op gemeente stoep ongeschoold zonder uitzicht rond te gaan laten schooien.

    Voorstel: Drie entree-jaren is drempel voor instroom MBO-2.

    Frank, in commentaar box werkt knippen en plakken niet, hinderlijk tijdrovend… Gaarne reparatie.

  6. 9 Arie Knol 2 maart 2012 om 21:29

    Het lijkt mij tijd worden om als VMBO en MBO de handen ineen te slaan en over te gaan tot snelle(re) signalering van toekomstige uitval. We kunnen in het VMBO dan al in klas 3/4 een begin maken met opleiden naar niveau 1. We maken dan gebruik van bestaande samenwerkingsovereenkomsten tussen VMBO en MBO.

    • 10 Frank van Hout 4 maart 2012 om 07:40

      Arie,
      Uiteraard is die samenwerking noodzakelijk, zoals dat voor de hele onderwijskolom geldt. Maar zouden we die inspanning niet vooral moeten richten op he tbehaalen van een VMBO-diploma dat zo goed mogelijk voorbereidt op het MBO. Met het wegvallen van de drempelloze instroom wordt dat immers nog belangrijker.
      Verder ben ik een beetje bang dat we een bepaalde groep jongeren te snel naar een te smalle opleiding loodsen vanuit het idee dat ze maar zo snel mogelijk (met de handen) aan het werk moeten. Ook deze groep heeft volgens mij baat bij een enigszins brede, algemene basisopleiding.

  7. 11 Lex Sanou 6 maart 2012 om 16:05

    Als ik Frank goed lees, vraag ik me af of je de entree-opleidingen nog wel onderwijs kunt noemen. Vroeger had je het vormingswerk dat zo nodig moest worden opgenomen in het roc. Waarom keren we daar niet naar terug?

  8. 12 Marga van Lith 8 maart 2012 om 08:08

    Dank allemaal,
    Het entreeprobleem vanuit verschillende kanten bekijken geeft mij een goed beeld.
    Ik heb me in 2010 bij Kenteq bezig gehouden met de ontwikkeling van een niveau 1 kwalificatiedossier voor de assistent metaal- elektro- en installatietechniek (MEI).
    Uit cijfers bleek dat beroepsgerichte kwalificaties op niveau 1 in het verleden veel deelnemers trokken. Wat dat betreft is de wereld niet veranderd denk ik.
    En het behalen van een diploma/certificaat voor deze heterogene doelgroep kan heel motiverend zijn om door te gaan.

  9. 13 Marleen 10 maart 2012 om 08:04

    Sinds kort verdiep ik mij in de doelgroep die vanuit de Sociale Werkvoorziening deelneemt aan een niveau 1 opleiding. Dit doen zij in de BBL variant. Een fantastische manier om mensen kansen te bieden op groei en ontwikkeling. De meesten zijn echter 30+ en mogen straks wellicht niet meer deelnemen aan een BBL opleiding. De Entree opleidingen zijn voor deze groep ook geen oplossing, ze zijn ook hiervoor te oud, of hebben wel een afgeronde vooropleiding. Hierbij dus nog een grote groep slachtoffers van Focus op Vakmanschap.
    Voor hen zouden de educatiegelden een mogelijkheid kunnen zijn, maar ook dat gaat niet lukken. De educatiegelden zijn straks alleen beschikbaar voor laaggeletterden, die onder het taalniveau 1F scoren.

  10. 14 Heleen 2 april 2012 om 12:44

    Ik werk op de Prof. Dr. Leo Kannerschool en hou mij bezig met de doorstroming van de VMBO B/K richting. Deze leerlingen krijgen geen VMBO diploma omdat er geen staatsexamen hierin gedaan kan worden. Wij hebben dit opgelost met IVIO examens maar deze worden niet meer erkend door de MBO’s. Het komt er dan op neer dat de leerlingen die normaal door zouden stromen naar niveau 2 of 3 van het MBO ook in de entreeklas terecht komen. Dit moet toch de bedoeling niet zijn. Deze leerlingen zouden gestimuleerd moeten worden om met een rugzakje in het gewone MBO een diploma te halen zodat er geen WSW plek voor hen nodig is!!! Hier wordt ten slotte ook enorm op bezuinigd.

  11. 15 Hans vriens 25 juni 2012 om 09:07

    Laten we eerst even datgene duidelijk maken wat er werkelijk scheelt aan de gedachte die het kabinet en de Tweede Kamer hebben over de opleidingen binnen het MBO: Het MBO zou opleiden tot hetzelfde diploma in zowel de BOL als De BBL opleidingen. Deze misvatting wordt nog versterkt door het idee dat een MBO niveau 4 (BOL/BBL) door moet kunnen stromen naar een HBO opleiding. Dit zou mogelijk kunnen zijn voor een niveau 4 BOL, maar toch zeker niet voor een niveau 4 BBL, nog vooropgesteld dat er in het HBO doorstroommogelijkheden zijn voor met name de technische opleidingen. HBO opleidingen stratenmaker, stucadoor, autospuiter, autoschadehersteller, carrosseriebouwer, timmerman etc. zijn er simpelweg niet. Bovendien als mensen in deze BBL opleidingen niveau 4 hebben bereikt dan stromen ze echt niet door naar het HBO, simpelweg omdat ze een baan hebben en een salaris verdienen. Bovendien moet je je afvragen of het niveau wat gevraagd wordt voor Nederlands en rekenen toegevoegde waarde heeft in het toekomstige beroep van de leerling. Als laatste moeten de MBO’s de rommel opruimen die start op de basisscholen en doorgaat met name op de vmbo’s als het gaat over Nederlands en rekenen. De niveaus die deze leerlingen moeten halen voor Nederlands en rekenen zijn een beperking in hun studiekeuzevrijheid, omdat als ze niet over het vereiste niveau beschikken ze verplicht in de Entreeopleidingen terechtkomen. Leerlingen die het niveau van deze vakken wel aankunnen zullen, gesteund door ouders, eerder kiezen voor een pretpakket op het HAVO dan voor een opleiding op het MBO. Een collega sprak zich over de huidge situatie heel duidelijk uit: “Als je vroeger niet kon lezen, rekenen en schrijven dan werd je stratenmaker, nu moet je eerst kunnen lezen, schrijven en rekenen voordat je stratenmaker mag worden”. “Stratenmaker” kun je door heel veel beroepen uit technisch sector vervangen. Het hele verhaal van de entreeopleidingen om leerlingen klaar te stomen voor een MBO opleiding op niveau 2 heeft geen toegevoegde waarde omdat er teveel vrijheid in zit en het risico groot is dat een leerling als hij de achttienjarige leeftijd heeft bereikt alsnog ongediplomeerd op straat komt te staan. Hij komt daarmee op den duur ten laste van de Staat en de straat. Voor de meeste kansloos geachte jongeren zou het beter zijn als ze (met werk) in zouden kunnen stromen in een BBL opleiding niveau 2 naar keuze. Biedt deze jongeren een meerjarig traject aan binnen de niveau 2 opleiding, met andere woorden: Ga terug naar het systeem waarin leerlingen weer kunnen blijven zitten, zodat ze in ieder geval niet thuis of op straat terechtkomen. Over de kosten kun je kort zijn, deze zijn beduidend lager dan het systeem wat nu verzonnen is, en heeft bovendien een grotere kans van slagen. De klassen op niveau 2 draaien toch, er kunnen zonder problemen en meerkosten leerlingen bij worden geplaatst. Het idee dat ze een storende factor zouden kunnen zijn in een klas met leerlingen “op niveau” ligt vaak aan de manier hoe met dit soort jongeren wordt omgegaan, maar ze hebben wel werk en worden gesteund door hun werkgever om een opleiding te gaan volgen. Bovendien wil dit soort leerlingen meestal liever niet opvallen en vertonen een bovenmatige interesse in het door hun gekozen vak en studierichting. Wij hebben in het verleden regelmatig op deze wijze gewerkt en jongeren met succes hun opleiding laten afronden. Uiteraard zullen er altijd en in elk systeem uitvallers zijn, maar door een vrije beroeps- en opleidingskeuze zonder niveaubeperking mogelijk te maken wordt, meestal direct, gekozen voor een vak dat een jongere aantrekt waardoor de kans op slagen (een diploma) groot is.

  12. 16 naatjepet@ziggo.nl 17 februari 2016 om 13:01

    anno 2016 nog meer problemen, de wet op passend onderwijs. Mijn dochter zit vanaf 2013/14 thuis is een jonge leerling en liep vast op vmbo. Entree opleiding de oplossing, ja maar wel als je op 1 augustus 16 bent. Zij werd begin september 16. Met als gevolg speciaal onderwijs , omdat er geen uitzonderingen op entree gemaakt worden. Al met al moet er heel wat gaan veranderen aan het onderwijs , vooral juist voor die kinderen die vastlopen en geen onderwijs op maat aangeboden krijgen.


  1. 1 MBO on tour … ambitie genoeg, nu een agenda | Frank van Hout's Blog Trackback op 23 oktober 2013 om 09:33

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: