Urennorm … Over nut en noodzaak

Afgelopen donderdag besprak de Tweede Kamer de brief van minister Bussemaker over de invoering van een aantal maatregelen in het MBO. Onder aanvoering van enkele woordvoerders spitste de discussie zich toe op haar voorstel om in het MBO een urennorm te handhaven, maar de toepassing daarvan minder stringent te controleren en niet langer als bekostigingsvoorwaarde te beschouwen.
Deze poging tot genuanceerd beleid maken, riep aan twee kanten extreme reacties op:
D’66 woordvoerder van Meenen pleitte voor het volledig afschaffen van de urennorm. Scholen moeten kwaliteit leveren en dat staat los van de kwantitatieve maatstaf die een urennorm is.
Aan de andere kant stonden Smits (SP) en Beertema (PVV). Zij pleitten juist voor een strikte handhaving van de urennorm. Zij hebben weinig vertrouwen in de kwaliteit die het MBO op korte termijn zal leveren en zien in een urennorm een instrument om in elk geval nog iets te eisen waar scholen op afgerekend kunnen worden.

In een eerder blog stak ik al de loftrompet af over de brief waarin Bussemaker haar plannen verwoordt. En dat hou ik vol als het gaat om dit onderdeel van de discussie. Een korte toelichting:
Van Meenen heeft principieel gelijk. Hij pleit voor kwalitatief goed onderwijs. Ik vat dat, voor wat betreft het MBO, even samen als onderwijs dat voldoet aan de volgende eisen:
– Voldoende rendement (dus weinig uitval)
– Tevreden studenten, die het onderwijs als uitdagend en betekenisvol ervaren
– Tevreden bedrijven die de MBO-studenten als waardevolle en bekwame medewerkers in hun personeelsbestand opnemen
– Tevreden HBO-instellingen die zien dat MBO-studenten succesvol in- en uitstromen

Je kunt je terecht afvragen of je scholen met een urennorm moet lastigvallen als hun onderwijs aan deze criteria voldoet. Van Meenen heeft daar absoluut een punt.
Tegelijk moeten we de oren niet sluiten voor de kritiek van studenten die vinden dat zij in het MBO te weinig les krijgen. Uitdagend onderwijs zit hem natuurlijk op de eerste plaats in de inhoud. Maar uitdagend onderwijs vraagt ook een flinke inzet van studenten. Zij moeten geen tijd krijgen om zich te vervelen. Dus steken zij de nodige tijd in hun schoolloopbaan. Scholen en bedrijven begeleiden hen daarbij. Dus ook hen kun je aanspreken op de inzet van voldoende tijd.
Het principiële gelijk van van Meenen leidt dus waarschijnlijk niet tot een heel andere praktijk. Goed onderwijs vraagt de inzet van voldoende tijd, zowel door de school als door de student.

Daar komt bij dat het onderwijs ook moet kijken naar het denken in haar omgeving. In het kader van horizontale verantwoording verwacht het publiek niet alleen goed, maar ook voldoende onderwijs. Laten we omwille van principes die publieke stellingname niet verwaarlozen en juist zorgen voor goed én voldoende onderwijs. In die volgorde, maar wel met oog voor beide aspecten.

Daarmee grijpen we ook de kans om het ongelijk van SP en PVV aan te tonen. Feitelijk zeggen zij “beter veel, slechte lessen, dan weinig, goede lessen”. Ook hier kun je een principiële discussie over voeren. De opstelling van de minister voorkomt deze discussie en biedt scholen de kans om hun focus op de eerste plaats te leggen bij het bieden van kwalitatief goed onderwijs. Laten we die handschoen oppakken!

11 Responses to “Urennorm … Over nut en noodzaak”


  1. 1 Eus van Hove (@eusvanhove) 10 februari 2013 om 16:25

    Beste Frank,
    Uit internationale vergelijkingen blijkt dat de hoeveelheid lessen voor leerlingen er niet veel toe doet. Het gaat meer om de kwaliteit van de lessen.
    Cruciaal is de urennorm voor docenten. De CAO-BVE staat toe dat docenten in het MBO 1200 uur voor de klas staan. Dat is 30 klokuren per week, oftewel 40 lessen van 45 minuten per week!
    Met zoveel lessen heeft een docent onvoldoende tijd voor taken zoals lesvoorbereiding, correctiewerk, individuele begeleiding, samenwerking met collega’s, curriculumontwikkeling en professionalisering.

    In het VO staat de docent conform de CAO hooguit 750 uur voor de klas. In Finland staat een docent in de bovenbouw VO 535 uur voor de klas. Finland heeft het beste onderwijs van Europa.

    ROC’s moeten een veel groter deel van de lumpsum besteden aan docenten. Met de Finse urennorm voor docenten kunnen ROC’s een forse kwaliteitsslag maken.

    • 2 Frank van Hout 10 februari 2013 om 19:29

      Beste Eus,

      Je stelling dat het draait om het aantal te geven lessen door docenten, vind ik te simpel.
      1200 uur per jaar voor de klas is waanzin, dat zijn we met elkaar eens. Maar steeds weer die vergelijking met Finland als zijnde het Walhalla gaat volgens mij ook mank. We kunnen er iets van leren, maar het kopiëren van (elementen van) het Finse systeem is niet de verbeterstrategie waar we op zitten te wachten.
      Behalve kijken naar de inzet per week, zoals jij doet, moeten we misschien ook eens kijken naar de inzet gedurende het jaar. Is het nog wenselijk dat scholen zo’n twaalf weken per jaar gesloten zijn en dat docenten zo veel vakantie hebben? Een deel van die tijd zounje om kunnenzetten in werktijd. Een betere spreiding van activiteiten en meer ruimte voor ontwikkeling en professionalisering zijn dan het gevolg … Ter overweging (ik denk niet dat je het met me eens bent ;-))
      Tenslotte …
      Overbelasting (1200 uur per jaar) kan (zal?) ten koste gaan van de kwaliteit. Dat ben ik met je eens.
      De vraag is of het omgekeerde geldt: leiden minder contacturen automatisch tot betere kwaliteit???

      Groet,
      Frank

  2. 3 Jules 10 februari 2013 om 19:45

    Beste Frank,
    Ik maakte in mijn tijd bij het Friesland College werk weken van 50-60 uur, net zoals mijn meeste collega’s. Het waren niet de contacturen die belastend waren, maar alles eromheen. De vakantie waren pure noodzaak om de accu’s weer op te laden.
    Het argument dat docenten te veel vakantie hebben, vind ik te kort door de bocht, wordt het niet eens tijd om naar de complet taakbelasting te kijken, in plaats naar de vakanties?
    Ook nu hoor ik nog van veel oud collega’s dat er steeds meer taken naar de docenten verplaatst worden, omdat er bezuinigd wordt op ondersteunen personeel.

    Groet,
    Jules

    • 4 Frank van Hout 12 februari 2013 om 19:23

      Misschien is het dan juist goed om dat werk over iets meer weken te spreiden. Voorkomt roofbouw op medewerkers en komt kwaliteit ten goede …

      • 5 Jules 12 februari 2013 om 22:46

        Leuk idee, maar zal er alleen maar in resulteren dat er nog meer mensen afbranden. In de 18 jaar dat ik bij het FC gewerkt heb, heb ik de werkdruk alleen maar zien toenemen. Serieus naar de werkdruk kijken en ook hoe mensen het ervaren, zal het begin van de oplossing zijn, niet het inkorten van de vakanties.
        Daarbij zijn de vakantie voor een groot deel een sigaar uit eigen doos, die door structureel over te werken door de docenten zelf verdient worden.
        Werkweek was 42,75 uur?
        Groet,
        Jules

  3. 6 Eus van Hove (@eusvanhove) 11 februari 2013 om 12:02

    Beste Frank,

    Je schrijft dat het kopiëren van elementen van het Finse systeem niet de verbeterstrategie is waar “we” op zitten te wachten. Ik neem aan dat je met “we” niet de leerlingen of leraren bedoelt, maar bestuurders.

    Bestuurders op ROC’s doen precies het tegenovergestelde als in Finland.

    – De zomervakantie in Finland duurt 10 weken; in Nederland wordt de zomervakantie ingekort naar 6 weken.

    – In Finland staan alleen academici voor de klas; in het MBO zijn academisch geschoolde leraren vervangen door instructeurs en klassenassistenten.

    – In Finland staan docenten hooguit 600 uur per jaar voor de klas; in het MBO kan dat oplopen tot 1200 uur per jaar (conform CAO-BVE).

    – In Finland geeft het personeel op een school vrijwel allemaal les; op ROC’s geeft de helft van het personeel geen les.

    – In Finland worden scholen geleid door directeuren met een docentachtergrond en een bescheiden salaris. ROC’s worden geleid door ‘top’bestuurders met een salaris 5 à 6 keer zo hoog als een docent.

    Al nemen “we” maar één element over van het Finse systeem, dat zou al leiden tot meer kwaliteit in het MBO.

    Groet, Eus

    • 7 Frank van Hout 12 februari 2013 om 19:27

      Beste Eus,

      Eerst een paar beelden die je neerzet en volgens mij niet kloppen:
      – volgens mij komen er in de praktijk weinig docenten voor die 1200 contacturen per jaar hebben
      – het beeld dat slechts de helft van ROC-personeel uit docenten bestaat, klopt volgens mij niet. Ook de landelijke benchmark komt tot een andere verdeling.

      En verder:
      – hebben we juist behoefte aan een goede mix van docenten, diverse graden, instructeurs en praktijkbegeleiders om goed beroepsonderwijs te geven. Dus ook niet uitsluitend eerstegraders.

      • 8 Eus van Hove 14 februari 2013 om 23:03

        Vraag het aan Jules (hierboven), die heeft 18 jaar gewerkt op jouw school.

      • 9 Jules 15 februari 2013 om 07:01

        Een probleem is dat er veel oudere docenten werkzaam zijn bij het FC, die vervolgens oude-lullen-uren hebben, de kar moet worden getrokken door de jongeren, die vaak een docenten-taak krijgen, terwijl ze op papier als technisch onderwijsassistent zijn aangenomen.
        Daarbij geld ook nog een keer lastin-first out, waarbij jongeren geen kans kregen (2008)

      • 10 Frank van Hout 15 februari 2013 om 16:29

        Tja, daar zit inderdaad wle een probleem. Je verwijst naar 2008 en dat was vlak nadat het MBO van het Friesland College zo’n 10% in deelnemers achteruit ging. De CAO is dan onverbiddelijk op basis van “last in first out”.

        De hoge gemiddelde leeftijd is overigens in het hele MBO een probleem waar we volgens mij nog last mee gaan krijgen …

      • 11 Jules 15 februari 2013 om 20:26

        Even voor de volledigheid, Ik heb na een zware burnout in 2007 de keuze gemaakt dat ik mijn toekomst buiten het FC moest gaan zoeken. Ik zag het niet zitten om nog 25-30 jaar het op deze manier vol te houden.
        De ontslagronde waar je naar verwijst vond daarna plaats.
        Ik noemde 2008 omdat de situatie toen zo was, het ‘onderwijsconcept’ was een ramp en de werkdruk fors, zonder enige waardering van bovenaf.
        Daarbij werden er geen enkele perspectieven geboden en was je nooit klaar met je werk.

        Op deze manier hou je geen jonge docenten vast, van diegene die nog kansen buiten het onderwijs zagen zijn er de nodige vertrokken.

        Het enigste positie was nog de vakantie’s waarvan je de helft zelf ‘verdient’ had. Als je de vakantie wilt gaan inperken, zul je de werkdruk zo moeten verdelen dat het binnen een normale werkweek haalbaar is en voorkomen dat mensen afbranden. Daarbij zorgen voor fatsoenlijke werkplekken en waardering voor de mensen, in plaats van betutteling.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Oeps: Twitter reageert niet. Wacht svp een paar minuten en ververs deze pagina.

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: