Als je de lat lager legt, gaat de prestatie niet omhoog

Onder de titel “Meer kansen voor kwetsbare jongeren” presenteerde de Onderwijsraad vandaag een advies dat moet leiden tot een betere voorbereiding van kwetsbare jongeren op arbeidsmarkt en samenleving. Het advies valt uiteen in twee delen. In het kort luidt dat als volgt:

  1. Ontwikkel een extra diploma onder niveau 2 dat toegang geeft tot de arbeidsmarkt.
  2. Realiseer meer flexibiliteit in de programmering van niveau 2 opleidingen

Dat zijn in elk geval korte en heldere adviezen. Die vragen om een korte en heldere reactie:

Wat mij betreft “hoe meer flexibiliteit hoe liever, graag ook op andere niveaus”, maar met het introduceren van een extra diploma spannen we het paard achter de wagen (of gooien we het kind weg met het badwater).

Ik probeer mijn reactie kort te onderbouwen en te nuanceren, want er zitten bij beide aanbevelingen echt goede zaken in het advies.

De kwetsbaarheid van jongeren lijkt in het advies beperkt te worden tot kwetsbaarheid ten gevolge van beperkte cognitieve capaciteiten. Tegelijk signaleert de raad terecht dat er vele oorzaken zijn die kunnen leiden tot voortijdig schoolverlaten:

  • fysieke of psychische gezondheidsklachten
  • verslaving
  • zelfoverschatting
  • beperkte zelfregulerende vaardigheden
  • problemen met gezag
  • te weinig ondersteuning en stimulatie van het thuisfront
  • werk vinden
  • school bevalt niet

Als ik al deze oorzaken bekijk, die ik ook allemaal herken, dan begrijp ik de eenvoud van het advies niet meer goed. Als iemand door een of enkele van deze oorzaken geen startkwalificatie kan halen … moet het dan maar op een lager niveau afgerond worden? Moeten we dan niet juist methodieken ontwikkelen om deze zaken aan te pakken en alsnog aan een startkwalificatie te komen?

Die nieuwe methodieken moeten dan natuurlijk gerelateerd worden aan de relevante oorzaken. Daarmee komen we op terreinen die niet meer exclusief van of voor de school zijn. Het aanpakken van deze problematiek met het oog op het halen van een diploma vereist intensieve samenwerking tussen school en begeleidingsinstellingen.

In Friesland krijgt die aanpak vorm onder de titel “School als werkplaats”. Google de term eens of klik op deze link om er iets meer over te lezen: http://www.mbodiensten.nl/mbodiensten/download/presentaties/toespraak-conferentie-gebundelde-kracht-in-een-kansrijk-mbo.pdf

Naast het feit dat de aanbeveling van de onderwijsraad mijns inziens niet aansluit bij de genoemde, zeer uiteenlopende oorzaken, worstel ik met een ander dilemma. Iedereen lijkt het erover eens te zijn dat de eisen die gesteld worden aan werknemers steeds hoger en complexer worden. Welk perspectief bieden we jonge mensen dan, door hen op een lager niveau te diplomeren? Een diploma is nooit garantie tot succes, maar je mag toch hopen dat het wel een perspectief op succes presenteert. Vaak wordt dat al betwijfeld als we kijken naar MBO-diploma’s op niveau 2. Wat is de relevantie dan van een eventuele diplomering op een nog lager niveau? Hoe verhoudt deze ontwikkeling zich tot de volgende uitspraak in het advies: “Jongeren die de startkwalificatie niet behalen lopen een grotere kans dan anderen om de aansluiting met de veranderende samenleving te missen”. Die aansluiting realiseer je niet door het verlagen van de normen voor een kwalificatie, maar door het verhogen van de competenties, redzaamheid en weerbaarheid van de betrokken jongeren.

3 Responses to “Als je de lat lager legt, gaat de prestatie niet omhoog”


  1. 1 Karin Winters 12 december 2013 om 21:55

    maar….moeten de ROC’s dan ook niet eens “mogen” teruggaan naar daar waar ze oorspronkelijk voor bedoeld zijn?
    Volgens mij staat ROC voor Regionaal Opleidingen Centrum. Voorheen konden analfabete anderstaligen NT2 laaggeschoolde Nederlandstaligen (NT1), leergierige senioren, 2e kansers op bijvoorbeeld de Moedermavo, terecht op een ROC.
    Waar in de hoogconjunctuur ruim voldoende middelen waren om ook de zwakkeren in de samenleving te helpen om ook hen een plaats te geven, is een ROC verworden tot een door de overheid ingerichte afrekencultuur- en doorstroomfabriek. Dat verwijt ik geen enkel ROC maar wel de politiek. Nederland kan niet alleen bestaan uit hoogopgeleiden, daar maken we onszelf heel zwak mee.
    Je hebt dus gelijk met je zin: Moeten we dan niet juist methodieken ontwikkelen om deze zaken aan te pakken en alsnog aan een startkwalificatie te komen?
    Wat mij betreft slaat de politiek voor de zoveelste keer de plank mis.
    Jouw pleidooi om wel te kijken naar een onderscheid tussen echte vakmensen die een mooi beroep uit willen oefenen en niet ongediplomeerd mogen eindigen vanwege de “kenniseconomische” gedachte in plaats van de “ruggegraat van de samenleving” juich ik toe. Het advies dat nu gegeven wordt is een zwaktebod waar niemand beter van wordt, zeker de toekomstige werknemer niet. Zullen we in elk geval…vanaf vandaag de deelnemers in een MBO opleiding maar gewoon weer leerlingen gaan noemen…in plaats van studenten. Want je wilt toch op een verjaardag niet horen dat iemands kind “afgestudeerd is op een MBO 2 opleiding voor kwetsbare jongeren”

  2. 2 Jan 16 december 2013 om 20:50

    Hallo Frank,

    Weer een heldere en genuanceerde reactie. Het lijkt me een oplossing voor een ander probleem, dus het verkeerde medicijn. En niet de oplossing voor dit complexe probleem. Was het maar zo eenvoudig! Laten we onze leerlingen alsjeblieft blijven uitdagen, op elk niveau.
    We vragen blijkbaar om instantoplossingen. Vandaag las ik een interview met minister Bussemaker in de Leeuwarder Courant. En ook via Twitter een reflectie van haar op de afgelopen periode. Daar dropen de instantoplossingen van af. Meer overleg met bedrijven, vaker bellen naar leerlingen, afschaffen van opleidingen,… Het zijn oplossingen die vaak al in de praktijk worden gebracht en die desondanks niet de oplossing zijn voor complexere problemen.
    Het past in het afrekenmodel. Excellente scholen krijgen meer middelen, zwakke minder? Liever zou ik zien dat school, de regio en politiek nog vaker de handen ineen slaan en samen de complexe problemen te lijf gaan. Oplossingen als de School als Werkplaats. Dat werkt namelijk wel.

    Groet, Jan

  3. 3 mbozinnig 18 december 2013 om 08:06

    Ik realiseer me maar al te goed dat ik weer eens met knuppels en hoenderhokken bezig ben, maar ik stel mijzelf regelmatig de vraag wat iemand die niet wilt leren in een school doet.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: