Burgerschap …. een kwestie van doen!

Afgelopen week nam ik deel aan een workshop onder de titel ‘Wat is goed burgerschap?” Daar waren verder studenten én docenten bij aanwezig. Het was mooi om te zien hoe deze workshop verzorgd werd door twee studenten. En dat deden ze heel goed, met een stevig tempo, goede vragen en heldere opdrachten werden we uitgedaagd om met elkaar het gesprek aan te gaan.

Het eindigde met de vraag: “wat neem je mee van deze workshop?” Mijn reactie was daarbij dat ik in elk geval mijn gedachten over de vraagstelling naar aanleiding van de workshop nog eens goed moest ordenen. En zoals vaker, gebruik ik daar dit blog voor.

Want de vraag is makkelijker gesteld dan beantwoord. En dat bleek ook wel tijdens de workshop. Het ging minder om de invulling van goed burgerschap, dan om de vormgeving van goed burgerschapsonderwijs. En dat is misschien maar goed ook. Daarmee voorkom je dat je een soort van morele oproep gaat doen die duidelijk maakt wat je van mensen vraagt als ze zich een goed burger willen tonen.

Maar …. ik heb al eerder gepleit voor hoge waardering van de opdracht die het MBO heeft als het gaat om de persoonlijke ontwikkeling van studenten. En binnen dat gebied van persoonlijke ontwikkeling neemt burgerschap een belangrijke plaats in. Daarmee bedoel ik niets meer of minder dan dat wij onze studenten de kans geven om keuzes te maken waarmee zij als volwaardig burger deel uit kunnen maken van de samenleving. En hopelijk gaat het daarbij om keuzes die ze bewust maken, nadat ze een afweging gemaakt hebben van voor- en nadelen en eventuele alternatieven.

Dat klinkt redelijk waardevrij en misschien zou het dat ook moeten zijn. Toch zit ik er niet geheel waardevrij in. Als school hebben wij ons uitgesproken voor de Sustainable Development Goals als een soort van richtingaanwijzer voor ons onderwijs én onze organisatie. Dat is geen waardevrije keuze. We maken die keuze omdat we zelf, als mens, maar ook met onze organisatie verantwoordelijkheid willen nemen voor onszelf, de mensen om ons heen en de wereld waarin wij leven. Dat is een verantwoordelijkheid die niet alleen voor vandaag geldt, maar ook van belang is voor de langere termijn. Wat is het effect van mijn keuzes op mezelf en mijn omgeving, vandaag, morgen en daarna? Dat is toch eigenlijk de centrale vraag….

In de workshop was het mooi om te merken dat het belang van burgerschapsvorming, als onderdeel van een opleiding, door iedereen erkend werd. Het gesprek ging er dan ook vooral om hoe we dat beter uitgevoerd krijgen. Want eerlijk is eerlijk, niet iedere student treft het op dit gebied. Nog te vaak wordt burgerschap gegeven “omdat het moet” en niet “omdat we het van belang vinden”.

Dit alles leidde tot enkele aanbevelingen/uitgangspunten waar ik graag mee afsluit:

  • Burgerschap komt pas goed tot zijn recht als het opleidingsteam het belang ervan onderschrijft
  • Daarbij helpt het als we het als school eens worden over enkele pijlers die in alle lessen burgerschap herkenbaar terugkomen, los van de beroepsopleiding die een student volgt
  • Tegelijk moet burgerschapsvorming zich niet beperken tot de aparte lessen. Het is van belang dat zaken die daarin aan bod komen ook terugkomen in de rest van de opleiding.
  • Dat betekent dus dat burgerschapsvorming iets is van álle docenten en niet alleen van de docenten burgerschap
  • Burgerschap ontwikkel je het beste als je studenten uitdaagt om echt in actie te komen op een gebied dat hen raakt
  • Dat vraagt om het bieden van keuzes en ruimte voor concrete activiteiten
  • Laten we die activiteiten ook zichtbaar maken voor elkaar. Op die manier kan inspiratie over en weer ontstaan en helpen we elkaar verder
  • En daarmee is burgerschap iets wat voortdurend in ontwikkeling zal blijven, net zoals de samenleving waarop we studenten graag voorbereiden

0 Responses to “Burgerschap …. een kwestie van doen!”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën


%d bloggers liken dit: