Posts Tagged 'verkiezingen'

Zijn we de weg kwijt?

Gisteravond met de gemeenteraadsfractie van de PvdA een van de dorpen van Heerenveen in geweest. Goed om te ontdekken waar mensen mee worstelen. En lastig als je weet dat er de komende periode nauwelijks of geen middelen zijn om daar iets aan te doen.

Maar daar gaat dit blog niet over. Je ontkomt er op zo’n avond niet aan om met elkaar van gedachten te wisselen over de situatie waarin de PvdA zich, met name landelijk, bevindt. Mijn conclusie uit enkele van die gesprekken die ik gisteren voerde: leden houden zich vast aan de partij, onanks de groeiende afstand tussen wat de top doet en denkt en wat er in de afdelingen gebeurt en leeft.

Steeds vaker hoor ik de roep om linkse samenwerking. Dat betreft dan PvdA, SP, GL en D’66. Ik weet het niet. Met name op sociaal-economisch gebied is de SP volgens mij een zeer behoudende partij die standpunten heeft waarmee we de economische crisis niet te boven komen en misschien zelfs verergeren. Op dat gebied bood (en biedt?) Paars-plus volgens mij de meeste kansen. Die kansen lijken verkeken. Wat moeten we dan in die samenwerking zoeken? De eigen standpunten loslaten om over te stappen op het sociaal-conservatisme van de SP? Is Emiel Roemer bereid om de omgekeerde weg af te leggen?

Daarnaast zien we de PvdA te weinig in het nieuws en al helemaal niet met datgene waar de partij mee in het nieuws moet komen: de heldere sociaal-democratische boodschap. De overtuiging dat ons land en haar inwoners beter af zijn met de ideeën van de PvdA, gebaseerd op solidariteit, evenwichtigheid, zorg voor wie niet zonder kan, uitdaging voor wie het aan kan. Ik wil die ideeën in het journaal, bij P&W, in DWDD en in alle andere programma’s waar nu steeds gesproken wordt over de vraag of Cohen het wel of niet goed doet.

Op zoek naar begrip …

Als de uitslag van de verkiezingen aanstaande woensdag lijkt op de huidige peilingen, begrijp ik het niet. De kranten staan vol met peilingen en analyses. Misschien kunnen die me helpen om te begrijpen waarom het is, zoals het is.

Maar … als je het leest wordt het onbegrip alleen maar groter, samen met de hopeloosheid. Ga ik het ooit begrijpen?

Laten we eens aannemen dat de economische situatie bepalend is voor een groot deel van het debat en ook voor het stemgedrag van veel landgenoten. Dan zou je hopen dat het duidelijk is wat de beste remedie is voor de huidige situatie. MIS! De Harvard-econoom Alesina pleit, volgens de Volkskrant van 5 juni, voor forse bezuinigingen als remedie om de economie weer gezond te krijgen. Lijkt me iemand die er verstand van heeft. Maar dan …! “Nobelprijswinnar Krugman zegt: open die kraan, stimuleren.” En gaat daarmee recht tegen de eerder genoemde Alesina in. Hoe kunnen we van de gemiddelde burger verwachten dat hij een verstandige keuze maakt, als dit soort deskundigen elkaar zo tegenspreken? Waarom mag ik, als relatieve leek, niet vertrouwen op degenen die “ervoor doorgeleerd hebben”?

Deze onduidelijkheid kan hoogstens een verklaring zijn voor de grote mate van versplintering van het politieke landschap die ons wellicht te wachten staat. Als hulp bij het kiezen lijken elkaar tegensprekende deskundigen me van weinig waarde.

Ook eenvoudig eigenbelang lijkt geen verklaring voor stemgedrag. De dalende koopkracht ten gevolge van het VVD-programma weerhoudt grote groepen er niet van om over te stappen op die partij. Daaronder ook forse groepen onder de laagstbetaalden, die bij enkele andere partijen toch echt beter af zijn.

Volgende ankerpunt: de doorberekeningen van het CPB. Die zouden de kiezer toch kunnen helpen bij een rationele afweging om tot een keuze te komen. Eenvoudig voorbeeld: de bestrijding van files. Het lijkt me niet dat er groepen bestaan die liever hebben dat de files in hun huidige omvang blijven bestaan. Dus moet de grootste filebestrijder daar toch enigszins de vruchten van kunnen plukken. Maar partijen die volgens het CPB die titel verdienen, leverende laatste weken vooral zetels in. De meesten lijken te denken dat de bestrijding van files het beste in handen is bij de VVD, in tegenstelling tot het CPB-geluid.

Tot nu toe lijkt stemgedrag meer gebaseerd op geloof en (al dan niet blind) vertrouwen, dan op afwegingen en ratio. Daarbij spelen waarschijunlijk enkele stevige overtuigingen een doorslaggevende rol:

  • De economie is bij de VVD per definitie in betere handen.
  • De PvdA is per definitie bezig met het betuttelen en afhankelijk houden van mensen.

Tja, valt daar tegen te vechten? Vechten tegen imago’s lijkt veel op Don Quichotte en zijn windmolens. Toch kan het denken over deze verschijnselen helpen bij het bepalen van een al dan niet vernieuwde koers van een partij. Ik kom daar op terug naar aanleiding van een titel uit de Volkskrant:

“De verzorgingsstaat als vangnet of als trampoline, dat is de vraag.”

Hoe voorkom je een gesprek?

Gisteravond was het eerste lijsttrekkersdebat voor de TK verkiezingen van 2010 op TV. Het spookt nog wat na door mijn hoofd. Voor een deel omdat ik me zorgen maak over Job Cohen. Wat mij betreft de beste premierskandidaat, maar zeker niet de beste debater.

Maar belangrijker is dat we van deze debatten een hele toer aan het maken zijn, terwijl ze volgens mij niet gaan om vragen als “wie is beste premier?”, “wie heeft beste programma?”, of andere inhoudelijke vragen.

De tv-debatten zijn een show geworden, waarin het gaat om een zo hoog mogelijke amusementswaarde. Daar dragen de deelnemers maar wat graag hun steentje aan bij door niet op inhoud de discussie te voeren (laat staan het gesprek aan te gaan). In plaats daarvan gaat het alleen nog maar om de performance, verbaal en non-verbaal.

De deelnemers lijken constant op zoek naar een kans om een oneliner neer te zetten. Liefst eentje waarmee de tegenstander in de hoek gezet wordt. Ook altijd prijs: een sneer die het publiek laat lachen.  Kortom, het gaat om snel scoren met korte termijn effecten.

De vraag wie het beste programma heeft, komt niet aan bod. Daarmee laten we de kans lopen om via deze debatten de inhoud van de verkiezingen de huiskamer in te laten komen.

En dan blijf ik met twijfel zitten. Het lijkt alsof Cohen dat gesprek op inhoud wel graag wil voeren. Het scoren voor de bühne gaat hem in ieder geval niet goed af. Daarom eindigt de beste niet bovenaan.


Mijn laatste tweets

Archief

Categorieën